rodzaje prędkości na drogach

Rodzaje prędkości na drodze

Proponowane przez GDDKiA nowe znaki drogowe D-54a, D-54b, D-54c.
„oznakowanie odcinków na których okresowo występuje mgła” – źródło: www.gddkia.gov.pl/

Wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje prędkości na drogach:

  1. prędkość projektowa;
  2. prędkość miarodajna;
  3. prędkość dopuszczalna.

W tym artykule przedstawimy krótki opis każdej z powyższych prędkości.


1. Prędkość projektowa- Vp

prędkość projektowa – jest to parametr techniczno-ekonomiczny, któremu są przyporządkowane graniczne wartości elementów drogi, proporcje między nimi oraz zakres wyposażenia drogi. Prędkość projektowa nie jest związana z prędkością dopuszczalną, o której mowa w przepisach o ruchu drogowym (Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124 z późn. zm.)

Na podstawie prędkości projektowej ustala się:
– najmniejszy promień łuku kołowego w planie
– parametr krzywej przejściowej w przypadku ulic klasy Z i wyżej
– największe zalecane i największe dopuszczalne pochylenie niwelety
– najmniejszy promień krzywej wypukłej i wklęsłej
– udział odcinków z możliwością wyprzedzania
– niektóre parametry pasów włączeni i wyłączenia
– wartość przechyłki na łuku kołowym w planie
Dla klas dróg ustala się prędkości projektowe określone w tabeli:

1) Dopuszcza się przy usytuowaniu drogi na obszarze intensywnie zurbanizowanym.
2) Można stosować na drodze dwujezdniowej

gdzie: 
1) autostrady, oznaczone symbolem „A”,
2) ekspresowe, oznaczone  symbolem „S”,
3) główne ruchu przyspieszonego, oznaczone symbolem „GP”,
4) główne, oznaczone symbolem „G”,
5) zbiorcze, oznaczone  symbolem „Z”,
6) lokalne, oznaczone  symbolem „L”,
7) dojazdowe, oznaczone symbolem „D”.

Prędkość projektową dobiera się w stosowanie do warunków terenowych oraz zagospodarowania terenu. Prędkość tą należy dostosować do trudności terenowych i ograniczeń związanych z zagospodarowaniem terenu.  Prędkość projektową przyjmuje się umownie na etapie projektowania drogi i zależy od przewidywanej funkcji drogi w układzie sieci drogowej. Prędkość projektowa zapewnia bezpieczną jazdę pojedynczemu pojazdowi w normalnych warunkach.  


2. Prędkość miarodajna- Vm

prędkość miarodajna – jest to parametr odwzorowujący prędkość samochodów osobowych w ruchu swobodnym na drodze, służący do ustalania wartości elementów drogi, które ze względu na bezpieczeństwo ruchu powinny być dostosowane do tej prędkości. (Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. W wypadku dróg klasy G i dróg wyższych klas wprowadza się prędkość miarodajną, określaną w następujący sposób:

W wypadku dróg klasy G i dróg wyższych klas wprowadza się prędkość miarodajną, określaną w następujący sposób:
1)na dwujezdniowej drodze poza terenem zabudowy:
Vm = Vp + 10 km/h przy Vp ≥ 100 km/h,
Vm = Vp + 20 km/h przy Vp ≤ 80 km/h,
gdzie:
Vm – prędkość miarodajna (km/h),
Vp – prędkość projektowa (km/h);

Na dwupasowej drodze dwukierunkowej poza terenem zabudowy zgodnie z tabelą:


na drodze o przekroju 2+1:
Vm = Vp + 20 km/h, przy czym Vm ≤ 110 km/h,
gdzie:
Vm – prędkość miarodajna [km/h],
Vp – prędkość projektowa [km/h];

na drodze na terenie zabudowy:
Vm = Vo+ 20 km/h, jeżeli jezdnia nie jest ograniczona krawężnikami,
Vm = Vo + 10 km/h, jeżeli jezdnia jest ograniczona z jednej lub z obu stron krawężnikami,
gdzie:
Vm – prędkość miarodajna (km/h),
Vo – największa dopuszczalna prędkość samochodów osobowych na drodze, ograniczona znakiem lub dopuszczona przepisami (km/h),
z zastrzeżeniem że prędkość miarodajna powinna być co najmniej równa prędkości projektowej drogi i nie większa od niej o więcej niż 20 km/h.

3. Prędkość dopuszczalna

 Dopuszczalna prędkość jest opisana w ustawie Prawo o ruchu drogowym w artykułach 20-21

Prędkość dopuszczalna pojazdów na obszarze zabudowanym w godzinach 500-2300 wynosi 50 km/h, w godzinach 2300– 500 wynosi 60 km/h .

oznaczenie obszaru zabudowanego, znaki D-42 i D-43/

Prędkość dopuszczalna pojazdów strefie zamieszkania wynosi 20 km/h.

oznaczenie strefy zamieszkania, znaki D-40 i D-41

Prędkość dopuszczalna poza obszarem zabudowanym wynosi w przypadku samochodu osobowego, motocykla lub samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t: na autostradzie — 140 km/h,

oznaczenie autostrady, znaki D-9 i D-10


Prędkość dopuszczalna poza obszarem zabudowanym wynosi w przypadku samochodu osobowego, motocykla lub samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t: na drodze ekspresowej dwujezdniowej — 120 km/h

Prędkość dopuszczalna poza obszarem zabudowanym wynosi w przypadku samochodu osobowego, motocykla lub samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t na drodze ekspresowej jednojezdniowej oraz na drodze dwujezdniowej co najmniej o dwóch pasach przeznaczonych dla każdego kierunku ruchu — 100 km/h,

Oznaczenie drogi ekspresowej- znaki D-7 oraz D-8

Prędkość dopuszczalna poza obszarem zabudowanym wynosi w przypadku samochodu osobowego, motocykla lub samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t na pozostałych drogach — 90 km/h;

Prędkość dopuszczalna poza obszarem zabudowanym zespołu pojazdów lub pojazdu innego niż samochodu osobowego, motocykla lub samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t  wynosi:

a) na autostradzie, drodze ekspresowej lub drodze dwujezdniowej co najmniej o dwóch pasach przeznaczonych dla każdego kierunku ruchu — 80 km/h,
b) na pozostałych drogach — 70 km/h.

Dopuszczalna prędkość autobusu spełniającego dodatkowe warunki techniczne określone w przepisach, o których mowa w art. 66 ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym , na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h.

Prędkość dopuszczalna niektórych pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2, wynosi:
1) ciągnika rolniczego (również z przyczepą) — 30 km/h;
2) pojazdu z urządzeniem wystającym do przodu więcej niż 1,5 m od siedzenia dla kierującego — 30 km/h na obszarze zabudowanym i 60 km/h poza obszarem zabudowanym;
3)  motocykla (również z przyczepą), czterokołowca i motoroweru, którymi przewozi się dziecko w wieku do 7 lat — 40 km/h.

Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć lub zwiększyć, za pomocą znaków drogowych, prędkość dopuszczalną pojazdów.
Prędkość dopuszczalna, może być:
1) zmniejszona — jeżeli warunki bezpieczeństwa ruchu na drodze lub jej odcinku za tym przemawiają;
2) zwiększona — jeżeli warunki ruchu na drodze lub jej odcinku zapewniają zachowanie bezpieczeństwa ruchu.
Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć, za pomocą znaków drogowych, prędkość dopuszczalną pojazdów obowiązującą poza obszarem zabudowanym, jeżeli warunki bezpieczeństwa ruchu na drodze lub jej odcinku za tym przemawiają.

Organ rejestrujący pojazd może ustalić dla indywidualnego pojazdu dopuszczalną prędkość niższą niż określono w prawie o ruchu drogowym, jeżeli jest to uzasadnione konstrukcją lub stanem technicznym pojazdu. Ograniczenie prędkości należy uwidocznić na znaku umieszczonym z tyłu pojazdu.

Znak D-39

Znak D-39 „dopuszczalne prędkości”  stosuje się w celu poinformowania osób wjeżdżających do Polski o podstawowych prędkościach dopuszczalnych na drogach w kraju. Znak D-39 powinien mieć wymiary: długość podstawy 3500 mm, wysokość 4000 mm, bez względu na miejsce zastosowania. Znaki D-39 umieszcza się na drogach wjazdowych do kraju w pobliżu punktów kontroli celnej.