Regularny publiczny przewóz osóbw krajowym transporcie drogowym

Źródło: http://www.um.sanok.pl/
 
 
 
Regularny publiczny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym do niedawna mógł być wykonywany wyłącznie na podstawie Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2012 nr 0 poz. 1265)
Od dnia 1 marca 2011r. może być on wykonywany również na podstawie Ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, a od dnia 1 stycznia 2017r. transport zbiorowy będzie wykonywany tylko na podstawie tej ustawy. 
 

Art. 78. Ustawy o publicznym transporcie zbiorowym: Podmioty prowadzące działalność w zakresie regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym, kolejowym, innym szynowym, linowym, linowo- terenowym, morskim i w żegludze śródlądowej mogą ją nadal wykonywać na pod stawie posiadanych uprawnień, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2016 r. 


 
Poniżej zostaną omówione w skrócie najważniejsze aspekty wykonywania publicznego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym w odniesieniu do "starej" i "nowej" ustawy.   
 

Ustawa o transporcie drogowym

 
Ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania:
1) krajowego transportu drogowego; 
2) międzynarodowego transportu drogowego; 
3) niezarobkowego krajowego przewozu drogowego; 
4) niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego. 
 
Ponadto Ustawa ta określa również: 
1) zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego;
2) odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego: 
a) podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, 
b) kierowców, 
c) osób zarządzających transportem, 
d) innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym. 
 
Przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:
1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą– w niezarobkowym przewozie drogowym osób; 
2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie  drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; 
3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

 

Podejmowanie wykonywania przewozów osób.

 
 
Aby podjąć i wykonywania przewozów osób niezbędne jest posiadanie licencji oraz zezwolenia. 
 
Zarówno licencja jak i zezwolenie są decyzjami administracyjnymi, w myśl ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Decyzje te w odróżnieniu od większości decyzji są wydawane na specjalnych drukach ścisłego zarachowania (każdy druk posiada swój indywidualny numer). Wyłącznym dystrybutorem druków licencji oraz zezwoleń jest Polska Izba Gospodarcza Transportu Samochodowego i Spedycji w Warszawie. Zmówienia na druki można złożyć na stronie internetowej http://www.pigtsis.pl/page/1.html.
 

Licencja

 

 

Licencja jest to  decyzja administracyjna wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego;

 
Aby otrzymać licencję niezbędne aby przynajmniej jedna z osób zarządzających przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca w przedsiębiorstwie transportem drogowym, posiadała certyfikat kompetencji zawodowych.
Certyfikat ten jest dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji i wiedzy niezbędnych do podjęcia i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Certyfikat jest wydawany przez Instytut Transportu Samochodowego. 
 
Więcej informacji na temat certyfikatu: http://www.its.waw.pl/Jak_uzyskac_certyfikat,0,1930,1.html
 
 
Organem właściwym w sprawach udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany lub cofnięcia licencji w zakresie transportu drogowego w krajowym transporcie drogowym jest starosta właściwy dla siedziby przedsiębiorcy.
 

Zezwolenie

Zezwolenie jest to decyzja administracyjna wydana przez ministra właściwego do spraw transportu, Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca przewoźnika drogowego do wykonywania określonego rodzaju transportu drogowego;

 
Zezwolenie są wydawane ze względu na zasięg linii komunikacyjnych odpowiednio przez:
 

wydający

zasięg linii komunikacyjnej

wójt

na liniach komunikacyjnych na obszarze gminy

burmistrza/ prezydenta miasta

na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej

burmistrz/ prezydent miasta,
któremu powierzono to zadanie
na mocy porozumienia,o którym mowa w art. 4 pkt 7a *

na liniach komunikacyjnych w komunikacji miejskiej w granicach określonych w art. 4 pkt 7a lit. a albo lit. b,*

burmistrz/ prezydent miasta, będącego siedzibą związku międzygminnego, o którym mowa w art. 4 pkt 7a *

na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gmin, które utworzyły 

związek międzygminny, 

prezydent miasta na prawach powiatu,

w uzgodnieniu z właściwym starostą

ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej

na liniach komunikacyjnych przebiegających 

na obszarze miasta i sąsiedniego powiatu, 

starosta, w uzgodnieniu z wójtami,

burmistrzami lub prezydentami miast 

właściwymi ze względu na

planowany przebieg linii komunikacyjnej

na liniach komunikacyjnych na obszarze 

powiatu, z wyłączeniem linii komunikacyjnych określonych powyżej

marszałek województwa,

w uzgodnieniu ze starostami właściwymi ze 

względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej

na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego powiatu, jednakże niewykraczających poza obszar województwa, 

marszałek województwa właściwy dla siedziby
albo miejsca zamieszkania przedsiębiorcy,
w uzgodnieniu z marszałkami województw
właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej

na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych wykraczających 

poza obszar co najmniej jednego województwa; 

 
* art. 4 pkt. 7 a) komunikacja miejska - przewóz regularny wykonywany w ramach lokalnego transportu zbiorowego w granicach administracyjnych miasta albo:  
a) miasta i gminy,  
b) miast albo miast i gmin sąsiadujących 
- jeżeli zawarty porozumienie lub utworzyły związek międzygminny w sprawie wspólnej realizacji 
komunikacji na swoim obszarze; 
 

Za wydanie certyfikatu kompetencji zawodowych, licencji oraz zezwoleń pobiera się opłatę określoną w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za czynności administracyjne związane z wykonywaniem przewozu drogowego oraz za egzaminowanie i wydawanie certyfikatu kompetencji zawodowych. 

 
 
 

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

 
 
Z dniem 1 marca 2011 r., (z wyjątkiem kilkunastu artykulów które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.) weszła w życie ustawa o publicznym transporcie zbiorowym. Usatawa ta pozwala na wykonywanie przewozów pasarzerskich na zasadach w niej określonych, które do tej powy były wykolonywane na podstawie Ustawy o transporcie drogowym. Przypomnijmy ponownie iż od dnia 1 stycznia 2017r. transport zbiorowy będzie wykonywany tylko na podstawie tej ustawy. 
 
Zakres stosowania ustawy:
 
Ustawa określa zasady organizacji i funkcjonowania regularnego przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym realizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w strefie transgranicznej, w transporcie drogowym, kolejowym, innym szynowym, linowym, linowo-terenowym, morskim oraz w żegludze śródlądowej.
 
Ustawa określa także zasady finansowania regularnego przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym, w zakresie przewozów o charakterze użyteczności publicznej, realizowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w transporcie, o którym mowa w ust. 1.
 
Przepisów ustawy nie stosuje się do regularnego przewozu osób realizowanego w:
1) międzynarodowym transporcie drogowym;
2) międzynarodowym transporcie morskim;
3) międzynarodowej żegludze śródlądowej;
4) celach turystycznych.
 
Najważniejsze terminy określone w nowej ustawie to:
 
  • operator publicznego transportu zbiorowego – samorządowy zakład budżetowy oraz przedsiębiorca uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, który zawarł z organizatorem publicznego transportu zbiorowego umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, na linii komunikacyjnej określonej w umowie;
  • przewoźnik – przedsiębiorca uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób na podstawie potwierdzenia zgłoszenia przewozu, a w transporcie kolejowym – na podstawie decyzji o przyznaniu otwartego dostępu; organizator publicznego transportu zbiorowego – właściwa jednostka samorządu terytorialnego albo minister właściwy do spraw transportu, zapewniający funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego na danym obszarze; organizator publicznego transportu zbiorowego jest „właściwym organem”, o którym mowa w przepisach rozporządzenia (WE) nr 1370/2007;
  • organizator publicznego transportu zbiorowego – właściwa jednostka samorządu terytorialnego albo minister właściwy do spraw transportu, zapewniający funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego na danym obszarze; organizator publicznego transportu zbiorowego jest „właściwym organem”, o którym mowa w przepisach rozporządzenia (WE) nr 1370/2007;
Publiczny transport zbiorowy może być wykonywany przez operatora publicznego transportu zbiorowego, zwanego dalej "operatorem", lub przewoźnika spełniających warunki do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone odpowiednio w:
1) ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2006 r. Nr 99, poz. 693, z późn. zm.6));
2) ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 857, z późn. zm.7));
3) ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym;
4) ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym;
5) ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 i Nr 239, poz. 1593);
6) ustawie z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski (Dz. U. z 2009 r. Nr 217, poz. 1689 oraz z 2010 r. Nr 127, poz. 857).
 
Organizatorem publicznego transportu zbiorowego, zwanym dalej "organizatorem", właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, jest:
 
organizator zasięg przewozów
gmina  na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasażerskich,
gmina której powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między gminami - na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasażerskich, na obszarze gmin, które zawarły porozumienie;
związek międzygminny na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasażerskich, na obszarze gmin tworzących związek międzygminny,
powiat na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w powiatowych przewozach pasażerskich,
powiat któremu powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między powiatami - na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w powiatowych przewozach pasażerskich, na obszarze powiatów, które zawarły porozumienie;
związek powiatów na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w powiatowych przewozach pasażerskich, na obszarze powiatów tworzących związek powiatów,
województwo na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich oraz w transporcie morskim,
województwo właściwe ze względu na najdłuższy odcinek planowanego przebiegu linii komunikacyjnej, w uzgodnieniu z województwami właściwymi ze względu na przebieg tej linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej - na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w międzywojewódzkich przewozach pasażerskich,
województwo któremu powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między województwami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej - na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich, na obszarze województw, które zawarły porozumienie
minister właściwy ds transportu na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym
  • gminne przewozy pasażerskie – przewóz osób w ramach publicznego transportu zbiorowego wykonywany w granicach administracyjnych jednej gminy lub gmin sąsiadujących, które zawarły stosowne porozumienie lub które utworzyły związek międzygminny; inne niż przewozy powiatowe, wojewódzkie i międzywojewódzkie;
  • powiatowe przewozy pasażerskie – przewóz osób w ramach publicznego transportu zbiorowego wykonywany w granicach administracyjnych co najmniej dwóch gmin i niewykraczający poza granice jednego powiatu albo w granicach administracyjnych powiatów sąsiadujących, które zawarły stosowne porozumienie lub które utworzyły związek powiatów; inne niż przewozy gminne, wojewódzkie i międzywojewódzkie;
  • wojewódzkie przewozy pasażerskie – przewóz osób w ramach publicznego transportu zbiorowego wykonywany w granicach administracyjnych co najmniej dwóch powiatów i niewykraczający poza granice jednego województwa, a w przypadku linii komunikacyjnych w transporcie kolejowym także przewóz do najbliższej stacji w województwie sąsiednim, umożliwia-jący przesiadki w celu odbycia dalszej podróży lub techniczne odwrócenie biegu pociągu, oraz przewóz powrotny; inne niż przewozy gminne, powiatowe i międzywojewódzkie;
  • międzywojewódzkie przewozy pasażerskie – przewóz osób w ramach publicznego transportu zbiorowego wykonywany z przekroczeniem granicy województwa; inne niż przewozy gminne, powiatowe i wojewódzkie;

Operator transportu zbiorowego wykonuje przewozy na zlecenie organizatora na podstawie zaświadczenia. Zaświadczenie to podobnie jak licencja oraz zezwolenie jest wydawane na druku ścisłego zarachowania, którym dystrybutorem jest Polska Izba Gospodarcza Transportu Samochodowego i Spedycji.

 - wzór zaświadczenia

   

Do zadań organizatora należy:
1) planowanie rozwoju transportu;
2) organizowanie publicznego transportu zbiorowego;
3) zarządzanie publicznym transportem zbiorowym.
 
Zadania organizatora wykonuje, w przypadku:
1) gminy - wójt, burmistrz albo prezydent miasta;
2) związku międzygminnego - zarząd związku międzygminnego;
3) miasta na prawach powiatu - prezydent miasta na prawach powiatu;
4) powiatu - starosta;
5) związku powiatów - zarząd związku powiatów;
6) województwa - marszałek województwa.
 
 
Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego, zwany dalej "planem transportowym", w przypadku planowanego organizowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej, opracowuje:
1) gmina:
a) licząca co najmniej 50 000 mieszkańców - w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasażerskich,
b) której powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między gminami, których obszar liczy łącznie co najmniej 80 000 mieszkańców - w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej na danym obszarze;
2) związek międzygminny obejmujący obszar liczący co najmniej 80 000 mieszkańców - w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej na obszarze gmin tworzących związek międzygminny;
3) powiat:
a) liczący co najmniej 80 000 mieszkańców - w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w powiatowych przewozach pasażerskich,
b) któremu powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między powiatami, których obszar liczy łącznie co najmniej 120 000 mieszkańców - w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej na danym obszarze;
4) związek powiatów obejmujący obszar liczący co najmniej 120 000 mieszkańców - w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej na obszarze powiatów tworzących związek powiatów;
5) województwo:
a) w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich,
b) któremu powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między województwami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej - w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej na danym obszarze;
6) minister właściwy do spraw transportu - w zakresie linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym.
 
 
 
W projekcie planu transportowego opracowanym przez:
1) marszałka województwa - uwzględnia się ogłoszony plan transportowy opracowany przez ministra właściwego do spraw transportu,
2) starostę, zarząd związku powiatów - uwzględnia się ogłoszony plan transportowy opracowany przez marszałka województwa,
3) wójta, burmistrza, prezydenta miasta, zarząd związku międzygminnego - uwzględnia się ogłoszony plan transportowy opracowany przez starostę, zarząd związku powiatów, o ile jest utworzony, lub marszałka województwa
 
Plan transportowy określa w szczególności:
1) sieć komunikacyjną, na której jest planowane wykonywanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej;
2) ocenę i prognozy potrzeb przewozowych;
3) przewidywane finansowanie usług przewozowych;
4) preferencje dotyczące wyboru rodzaju środków transportu;
5) zasady organizacji rynku przewozów;
6) pożądany standard usług przewozowych w przewozach o charakterze użyteczności publicznej;
7) przewidywany sposób organizowania systemu informacji dla pasażera.
2.Przy opracowywaniu planu transportowego należy uwzględnić w szczególności:
1) stan zagospodarowania przestrzennego oraz ustalenia odpowiednio:
a) koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju,
b) planu zagospodarowania przestrzennego województwa,
c) studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,
d) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) sytuację społeczno-gospodarczą danego obszaru;
3) wpływ transportu na środowisko;
4) potrzeby zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego, w szczególności potrzeby osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej zdolności ruchowej, w zakresie usług przewozowych;
5) potrzeby wynikające z kierunku polityki państwa, w zakresie linii komunikacyjnych w międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozach pasażerskich;
6) rentowność linii komunikacyjnych;
7) w zakresie transportu kolejowego - dane dotyczące przepustowości infrastruktury oraz standard jakości dostępu otrzymane od zarządcy infrastruktury kolejowej.
 
 

Przystanki i dworce

 
 
Właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego określa w drodze uchwały: 
  • wykaz przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest dana jednostka samorządu terytorialnego, udostępnionych dla wszystkich operatorów i przewoźników
  • warunków i zasady korzystania z przystanków i dworców
  • stawkę opłaty za zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym oraz na dworcu (nie więcej niż odpowiednio 0,05 zł oraz 1 zł za jedno zatrzymanie)
Opłaty pobierane za korzystanie z przystanków i dworców stanowią dochód właściwej jednostki samorządu terytorialnego i będą przeznaczeniem na utrzymanie przystanków komunikacyjnych oraz dworców. W przypadku dochodu gminy opłaty będą przeznaczone również na budowę, przebudowę i remont:
1) przystanków komunikacyjnych oraz dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina;
2) wiat przystankowych lub innych budynków służących pasażerom, posadowionych na miejscu przeznaczonym do wsiadania i wysiadania pasażerów lub przylegających do tego miejsca, usytuowanych w pasie drogowym dróg publicznych bez względu na kategorię tych dróg.
 
W dotychczasowym stanie prawnym istniały pewne nieścisłości wynikające z różnych interpretacji przepisów prawa, w kwestii finansowania budowy wiat przystankowych przy drogach wyższej kategorii niż drogi gminne. Z jednej strony art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych narzucał na zarządcę drogi obowiązek finansowania spraw związanych z urządzeniami związanymi z ruchem drogowym (do których z pewnością należą wiaty przystankowe). Wobec czego wydawałoby się że koszty wiat przystankowych przy drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych miałyby ponieść odpowiednie jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki rządowe. Z drugiej strony art. 7 ustawy o samorządzie gminnym jak zadania własne gminy wymieniał m. in. sprawy związane z lokalnym transportem zbiorowym. Nowa ustawa o publicznym transporcie zbiorowym rozwiewa wszystkie niejasności w tej kwestii jasno określając do kogo należą zadania związane z finansowaniem wiat przy drogach publicznych.
 
Przewóz osób w zakresie publicznego transportu zbiorowego niebędący przewozem o charakterze użyteczności publicznej może być wykonywany przez przedsiębiorcę po dokonaniu zgłoszenia o zamiarze wykonywania takiego przewozu do organizatora właściwego ze względu na obszar lub zasięg przewozów i wydaniu przez tego organizatora potwierdzenia zgłoszenia przewozu.
 
 
 
 
 
 
 
 
 

mapy

linki

kontakt