kategorie ruchu drogowego

Kategorie ruchu drogowego (KR)

Kategoria ruchu czyli obciążenie ruchem drogowym, określona była załączniku nr 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodasrki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r. Nr 43 poz. 430).

W 2012 roku na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad opracowano Katalog typowych konstrukcji nawierzchni podatnych i półsztywnych, w którym przedstawiono nowy podział kategorii ruchu drogowego. Wprowadzono nową klasę ruchu bardzo ciężkiego KR7 i nieznaczne zmiany w klasyfikacji kategorii ruchu KR1, KR5 i KR6. Obecnie zapisy dotyczące kategorii ruchu w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych zostały usunięte.

Kategoria ruchu drogowego jest jedną z podstawowych wartości mających wpływ na projektowaną konstrukcję drogi.

Metodę opisaną w niniejszym rozdziale należy stosować do obliczania ruchu projektowego wszystkich nawierzchni podatnych i półsztywnych na drogach publicznych. Ruch projektowy jest klasyfikowany poprzez określenie kategorii ruchu w zakresie od KR1 do KR7. Przedstawiony proces obliczania ruchu projektowego jest właściwy dla typowych warunków ruchu drogowego.

W ww. katalogu do projektowania nowych nawierzchni przyjęto następujące dopuszczalne obciążenia osi pojedynczych:
a) nawierzchnie autostrad, dróg ekspresowych i dróg krajowych – 115 kN,
b) nawierzchnie pozostałych dróg – 100 kN lub 115 kN .

Klasyfikację ruchu projektowego ze względu na sumaryczną liczbę równoważnych osi standardowych 100 kN w całym okresie projektowym N100, wyrażoną w milionach, przedstawiono w tablicy:

W razie potrzeby, średnioroczny ruch dobowy SRRD można obliczyć dzieląc sumaryczną liczbę równoważnych osi standardowych 100 kN w całym okresie projektowym N100 przez iloczyn 365xT, gdzie T jest długością okresu projektowego w latach.

Ruch projektowy, czyli sumaryczną liczbę równoważnych osi standardowych 100 kN przypadającą na pas obliczeniowy w całym okresie projektowym oblicza się według wzoru:

N100 – ruch projektowy, czyli sumaryczna liczba równoważnych osi
standardowych 100 kN w całym okresie projektowym nawierzchni
przypadająca na pas obliczeniowy,
NC – sumaryczna liczba samochodów ciężarowych bez przyczep (C)
w całym okresie projektowym, wg punktu 6.21,
NC+P – sumaryczna liczba samochodów ciężarowych z przyczepami (C+P)
w całym okresie projektowym, wg punktu 6.21,
NA – sumaryczna liczba autobusów (A) w całym okresie projektowym,
wg punktu 6.21,
rC, – współczynnik przeliczeniowy liczby samochodów ciężarowych bez
przyczep (C) na liczbę osi standardowych 100 kN, wg tablicy 6.3,
rC+P, – współczynnik przeliczeniowy liczby samochodów ciężarowych z
przyczepą (C+P) na liczbę osi standardowych 100 kN, wg tablicy 6.3,
rA – współczynnik przeliczeniowy liczby autobusów (A) na liczbę osi
standardowych 100 kN, wg tablicy:

f1 – współczynnik obliczeniowego pasa ruchu, wg tablicy:

Obliczeniowy pas ruchu jest to pojedynczy, najbardziej obciążony przez pojazdy ciężkie pas ruchu projektowanej jezdni. W tablicy przedstawiono współczynniki obliczeniowego pasa ruchu f1 w zależności od liczby pasów ruchu i od liczby kierunków ruchu, dla których określono sumaryczną liczbę pojazdów ciężkich NC, NC+P i NA. Współczynnik f1 oznacza udział pojazdów ciężkich na pasie obliczeniowym. Dopuszcza się przyjęcie współczynnika f1 większego niż podano w tablicy, jeżeli analiza ruchu wykaże większy udział pojazdów ciężkich na pasie obliczeniowym.

f2 – współczynnik szerokości pasa ruchu, wg tablicy:

Szerokość pasa ruchu wpływa na rozkład poprzeczny obciążeń na pasie ruchu. Przy węższych pasach ruchu obciążenia mocniej koncentrują się wzdłuż jednego śladu. Zjawisko to uwzględnia się w projektowaniu dobierając odpowiednio współczynnik szerokości pasa ruchu f2 zgodnie z tablicą

f3 – współczynnik pochylenia niwelety, wg punktów 6.29-6.31 i tablicy:

Na drogach, gdzie występują duże pochylenia niwelety drogi, obciążenia nawierzchni wzrastają wskutek oddziaływania sił poziomych i zmniejszenia prędkości ruchu. Do obliczania ruchu projektowego należy wprowadzić współczynnik pochylenia niwelety f3, uwzględniający zwiększenie obciążenia na dużych pochyleniach niwelety wtedy, gdy pochylenie na rozpatrywanym odcinku drogi przekracza 6%. Współczynnik pochylenia niwelety należy zastosować zarówno do wzniesień, jak i do spadków podłużnych drogi. Ze względu na zachowanie jednolitej konstrukcji nawierzchni i technologii robót zaleca się na danym odcinku drogi, o dużych zróżnicowanych pochyleniach niwelety przyjąć jedną kategorię ruchu. Zaleca się przyjąć uśrednione pochylenie podłużne i dla niego określić z tablicy współczynnik pochylenia niwelety f3. Dopuszcza się odstępstwo od zasady podanej wyżej i przyjęcie na długim, pojedynczym odcinku drogi o dużym pochyleniu podłużnym konstrukcji nawierzchni dla kategorii ruchu zwiększonej o jeden stopień.