6. Znaki kierunku i miejscowości

6.1. Zasady ogólne

6.1.1. Funkcja i wymiary znaków

Znaki kierunku i miejscowości stosuje się w celu wskazania uczestnikom ruchu kierunków dojazdu do miejscowości i innych miejsc lub obiektów zainteresowania podróżnych, przebiegu dróg oraz ich numerów.
Rozróżnia się następujące znaki kierunku i miejscowości:
a) tablice przeddrogowskazowe (znak E-1 i jego odmiany),
b) drogowskazy (znaki od E-2 do E-12 i ich odmiany oraz E-19a),
c) tablice kierunkowe (znak E-13 i jego odmiany),
d) tablice szlaku drogowego (znak E-14 i jego odmiany),
e) znaki z numerem drogi (znak E-15 i jego odmiany oraz E-16),
f) znaki miejscowości (znaki E-17a i E-18a),
g) tablice węzła drogowego (znak E-20),
h) tablice oznaczające dzielnice miasta (znak E-21),
i) znaki samochodowych szlaków turystycznych (znak E-22 i jego odmiany).
Znaki kierunku, zwłaszcza tablice przeddrogowskazowe, drogowskazy i tablice szlaków drogowych są znakami wymagającymi z zasady indywidualnego zaprojektowania uwzględniającego zarówno liczbę wskazywanych kierunków, jak i podawanych dla tych kierunków informacji.
Wymiary poszczególnych znaków, ich układ graficzny, zasady umieszczania nazw miejscowości, symboli oraz liczb oznaczających odległości są opisane i pokazane na rysunkach zamieszczonych w rozdziale 9. Długość podstawy większości znaków zależy od długości umieszczanych na nich napisów. Na znakach kierunku podaje się urzędowe nazwy miejscowości. Dopuszcza się skróty długich nazw, pod warunkiem że będą zrozumiałe dla kierujących pojazdami, np. Strzemieszyce Wlkp., Ostrów Wlkp., Strzelce Op. Skraca się tylko część przymiotnikową nazwy.
Wymiary liter, które powinny być stosowane na znakach kierunku, podano w tabeli 1.8, a grupy ich wielkości w tabeli 1.9, z uwzględnieniem zastrzeżeń dotyczących napisów na licach znaków kierunku i miejscowości wykonanych z folii odblaskowych pryzmatycznych w grupie wielkości „wielkie", a w szczególności tablic: E-1a I, E-1a II, E-2c, E-2d, E-2f, E-14a i E-20, zlokalizowanych na autostradzie. Jeżeli ustalono to w opisach szczegółowych, to na znakach kierunku można umieszczać inne znaki lub ich miniatury, np. oznaczające autostradę lub numery dróg. Liczby kilometrów podawane na drogowskazach, tablicach kierunkowych i tablicach szlaku drogowego powinny oznaczać odległość od miejsca umieszczenia znaku do centralnego punktu danej miejscowości, np. rynku, głównego placu, ratusza, skrzyżowania dróg przelotowych itp. Odległości należy podawać w pełnych kilometrach. Jeżeli odległość ta jest mniejsza od 2 km (dotyczy odległości podawanej na małym drogowskazie w kształcie strzały E-4), to podaje się ją z dokładnością do jednej dziesiątej kilometra, np. 0,7 km lub 1,4 km.
Na drogowskazie do obiektu turystycznego, centrum miasta itp. odległość podaje się z dokładnością:
— do 50 m, jeżeli odległość jest mniejsza od 500 m,
— do 100 m, jeżeli odległość wynosi od 500 do 1000 m,
— do 0,1 km, jeżeli odległość wynosi od 1,0 do 2,0 km,
— do 1 km, jeżeli odległość jest większa od 2 km.
Zespół znaków kierunku i miejscowości powinien zapewniać:
— kompletność oznakowania, a więc zawierać wszelkie niezbędne napisy i symbole,
— spójność w zakresie podawania tych samych nazw miejscowości na tablicach przeddrogow- skazowych i drogowskazach,
— prawidłowość w podawaniu na drogowskazach i tablicach kierunkowych nazw miejscowości i odległości od nich.
Znaki kierunku stosuje się na odcinkach między skrzyżowaniami oraz w obrębie skrzyżowań i węzłów drogowych. Znaki umieszczone w obrębie skrzyżowań i węzłów drogowych na drogach krajowych oznaczonych numerami jedno- i dwucyfrowymi powinny zapewniać informację uprzedzającą (przed skrzyżowaniem), wskazującą (na skrzyżowaniu) oraz potwierdzającą (za skrzyżowaniem). Przykłady oznakowania drogowskazowego skrzyżowań poza miastami — w zależności od kategorii krzyżujących się dróg — podane są w punkcie 6.4, a skrzyżowań w miastach w punkcie 6.5.
 

6.2. Zasady doboru miejscowości kierunkowych

Miejscowość kierunkowa oznacza miejscowość, do której kierowany jest ruch pojazdów, której nazwa jest wskazywana na wszystkich znakach E-1, E-2, E-3, E-4, E-5, E-13, E-14 oraz ich odmianach, aż do miejsca umieszczenia tablicy E-17a oznaczającej wjazd do tej miejscowości. Na drogach krajowych jako miejscowości kierunkowe podawane są miejscowości położone na tych drogach. Na drogach pozostałych kategorii (wojewódzkie, powiatowe, gminne) jako miejscowości kierunkowe mogą występować miejscowości położone na drodze tej samej kategorii lub wyższej.
Miejscowość kierunkową ustala się według nastę-pującej hierarchii:
1) najbliższe miasto wojewódzkie;
2) najbliższe miasto na prawach powiatu;
3) najbliższe miasto z siedzibą powiatu;
4) przejście graniczne, do którego prowadzi droga, przy czym za nazwą należy umieścić znak „PL" i znak wyróżniający państwo, do którego prowadzi przejście, przyjęty do oznaczania pojazdów uczestniczących w ruchu międzynarodowym;
5) inna miejscowość, jeżeli nie można podać nazwy miasta wojewódzkiego, powiatowego lub przejścia granicznego.
Dopuszcza się stosowanie jako miejscowości kie-runkowej nazwy miasta nieleżącego na danej drodze, pod warunkiem kontynuacji podawania miejscowości kierunkowej na całym ciągu dróg do niej prowadzących.
Dopuszcza się ustalenie jako miejscowości kierun-kowej, zamiast nazwy najbliższego miasta woje-wódzkiego, nazwy kolejnego miasta wojewódzkiego lub nazwy miasta siedziby powiatu, a zamiast nazwy najbliższego miasta siedziby powiatu, nazwy kolejnego takiego miasta lub nazwy przejścia granicznego, w przypadkach gdy:
— na danym kierunku istnieją drogi alternatywne i ruch kierowany jest na drogę o lepszych parametrach technicznych lub ruch powoduje mniejszą uciążliwość dla okolicznych mieszkańców lub środowiska naturalnego,
— w mieście będącym siedzibą powiatu krzyżują się drogi krajowe lub wojewódzkie o dużym znaczeniu komunikacyjnym,
— miasto jest tradycyjnie uznane jako kierunkowe ze względu na znaczenie turystyczne.
Obok nazwy przejścia granicznego podaje się znak z literami „PL" oraz znak wyróżniający państwo, do którego prowadzi przejście, przyjęty do oznaczania pojazdów uczestniczących w ruchu międzynarodowym. Jeżeli przejście nie obsługuje wszystkich rodzajów pojazdów np. tylko pojazdy o określonej dopuszczalnej masie całkowitej, na tablicach przeddrogowskazowych i drogowskazach pod znakami wyróżniającymi państwa graniczne zaleca się umieszczanie informacji o rodzaju ograniczeń. Pod znakami wyróżniającymi państwa można umieścić miniaturę znaku F-20 wskazującego, dla jakich pojazdów przeznaczone jest przejście, lub znaku zakazu wskazującego, jakie rodzaje pojazdów nie są odprawiane na przejściu.
Zaleca się w przypadku, gdy na tablicach przeddro- gowskazowych i drogowskazach tablicowych podawana jest nazwa przejścia granicznego, umieszczanie także nazwy dużego miasta sąsiedniego państwa, do którego prowadzi droga. Nazwę tę podaje się w języku oryginalnym, a w przypadku cyrylicy w transliteracji łacińskiej. Z prawej strony nazwy miasta w sąsiednim państwie podaje się znak wyróżniający państwo przyjęty do oznaczania pojazdów uczestniczących w ruchu międzynarodowym. Przykład taki przedstawiono na rys. 6.2.1.
 
 
Rys. 6.2.1. Drogowskaz E-2a z nazwą miasta i znakiem wyróżniającym państwo

 

Na tablicach przeddrogowskazowych i drogowskazach tablicowych dopuszcza się podawanie dla danego kierunku dwóch nazw miejscowości, np.:
— najbliższego miasta na prawach powiatu i miasta wojewódzkiego,
— przejścia granicznego i najbliższego dużego miasta sąsiedniego państwa,
— najbliższego miasta siedziby powiatu i miasta siedziby powiatu, w którym krzyżują się drogi krajowe.
Jeżeli droga prowadzi przez miasto lub w jego pobliżu, na tablicach przeddrogowskazowych i drogowskazach tablicowych można umieścić dodatkowo informacje lokalne, np. nazwę dzielnicy, informację o centrum, informację o obiekcie komunikacyjnym itp.
 

6.3. Zasady szczegółowe stosowania znaków kierunku i miejscowości

 

6.3.1. Tablice przeddrogowskazowe

 

6.3.1.1. Zasady ogólne

 

 

Tablice przeddrogowskazowe, występujące jako odmiany znaku E-1, pokazane na rysunkach od 6.3.1.1 do 6.3.1.11, stosuje się w celu wskazania kierującym, w formie schematycznej skrzyżowania, do jakich miejscowości prowadzą drogi wylotowe z tego skrzyżowania. Na znakach tych podaje się również numery dróg, ewentualnie ich rodzaj np. autostrada oraz, w razie potrzeby, inne informacje związane z drogą wylotową.
Wymiary tablic zależą od liczby i rodzajów napisów, symboli, znaków itp. oraz od obowiązującej dla danej drogi grupy wielkości liter.
 
 
Rys. 6.3.1.1. Tablica E-1 przed czteroramiennym skrzyżowaniem dróg krajowych
 
 
Rys. 6.3.1.2. Tablica E-1 przed trzyramiennym skrzyżowaniem dróg międzynarodowych
 
 
Wymiary podstawowych elementów tablicy przed- drogowskazowej, sposób rozmieszczenia treści i elementów znaku na tablicach opisano w punkcie 6.3.1.2. oraz pokazano na odpowiednich rysunkach w rozdziale 9.
Tablice przeddrogowskazowe, w zależności od ich zastosowania na drodze, dzielą się na:
— tablice E-1 umieszczane na drogach ogólnodostępnych i ekspresowych,
— tablice E-la umieszczane na autostradach,
— tablice E-1b umieszczane na drogach ogólnodo-stępnych i ekspresowych, przed wyjazdami z tych dróg na autostradę.
Na tablicach przeddrogowskazowych podaje się:
— schematyczny plan skrzyżowania z zaznaczeniem ustalonego pierwszeństwa przejazdu,
— schematyczny plan wyjazdów na węźle drogowym,
— nazwy miejscowości,
— numery dróg.
Dopuszcza się również umieszczanie znaków kategorii A, B, D na liniach oznaczających kierunek oraz informacji lokalnej i turystycznej (centrum, nazwa dzielnicy, obiektów komunikacyjnych itp.), a także — w prawym dolnym rogu — liczby oznaczającej odległość ustawienia tablicy od skrzyżowania lub początku pasa wyłączania na węźle. Układ graficzny kierunków na tablicy powinien odpowiadać rzeczywistemu układowi dróg na tym skrzyżowaniu, przy czym przebieg drogi z pierwszeństwem oznacza się linią szerszą, a przebiegi dróg podporządkowanych liniami węższymi.
Na jednej tablicy można umieścić nie więcej niż dwa znaki kategorii A, B lub D, dla każdego kierunku.
W tym przypadku zmniejsza się ich wymiary do 40 cm średnicy (dla znaku B) lub długości podstawy (dla znaków A i D).
Nazwy miejscowości umieszcza się według następujących zasad:
— nazwę miejscowości kierunkowej dla kierunku z pierwszeństwem podaje się literami większymi o jedną grupę niż nazwy pozostałych miejscowości,
— wielkości liter i cyfr określających numer drogi umieszczane przy nazwie miejscowości powinny być mniejsze o jedną grupę od wysokości liter nazwy tej miejscowości.
Numerów dróg nie należy umieszczać na liniach oznaczających kierunek.
Jeżeli droga ma również numer drogi międzynarodowej, to umieszcza się go obok numeru drogi krajowej zgodnie z zasadami podanymi w punkcie 6.3.7.5.
Na drogach poza miastami, nad tablicą przeddro- gowskazową przed skrzyżowaniem z drogą podpo-rządkowaną, umieszcza się znaki ostrzegawcze od A-6a do A-6c. Jeżeli tablice przeddrogowskazowe występują również na drogach podporządkowanych, umieszcza się nad nimi znak ostrzegawczy A-7, niezależnie od znaku umieszczonego bezpośrednio przed skrzyżowaniem.

 

 

Rys. 6.3.1.3. Tablica E-1 przed trzyramiennym skrzyżowaniem dróg krajowych
 
Rys. 6.3.1.4. Tablica E-1 przed skrzyżowaniem o ruchu okrężnym
 
Rys. 6.3.1.5. Tablica E-1 ze znakiem ostrzegawczym
 
Rys. 6.3.1.6. Tablica E-1 podająca informację lokalną
 
Rys. 6.3.1.7. Tablica E-1 na początku drogi ekspresowej
 
Rys. 6.3.1.8. Tablica E-1 a I — na autostradzie przed skrzy-żowaniem z drogą krajową
 
Rys. 6.3.1.9. Tablica E-1a II — na autostradzie przed skrzyżowaniem z drogą wojewódzką
 
Rys. 6.3.1.10. Tablica E-1b na drodze krajowej ogólnodostępnej przed wjazdami na autostradę
 
Rys. 6.3.1.11. Tablica E-1b przed węztem, na którym rozpoczyna się droga ekspresowa i następuje wjazd na
autostradę
 

6.3.1.2. Zasady rozmieszczania informacji na tablicach przeddrogowskazowych

 

Linia wskazująca drogę z pierwszeństwem powinna mieć szerokość 15 cm, a drogę podporządkowaną — 7,5 cm, zaś na tablicach umieszczanych na drogach ekspresowych, odpowiednio 20 cm i 10 cm. Rozmieszczenie na tablicy przeddrogow- skazowej nazw miejscowości, znaków szlaku drogowego, informacji lokalnej i innej zależy od schematu skrzyżowania pokazanego na tablicy. Podsta-wową zasadą jest, aby nazwy miast kierunkowych łącznie z występującymi przed nimi numerami dróg umieszczone byty centralnie lub symetrycznie (w przypadku dwóch lub więcej miast kierunkowych albo miasta kierunkowego i informacji lokalnej dla jednego kierunku) w stosunku do linii oznaczającej kierunek wylotu ze skrzyżowania. Oś po-zioma numeru drogi (numerów dróg i numeru drogi z miniaturą znaku D-7 lub D-9) powinna się pokrywać z osią poziomą liter dużych i cyfr pisma. Znaki kategorii A, B lub D umieszcza się odpowiednio na liniach wskazujących kierunki dróg; środek wysokości znaku powinien znajdować się w osi linii, na której jest umieszczony. Nazwy miast kierunkowych na tablicy przeddro- gowskazowej umieszcza się według następujących zasad:
) dla kierunku z pierwszeństwem:
a) jeżeli linia oznaczająca kierunek wylotu ze skrzyżowania umieszczona jest na lewej stronie tablicy pionowo lub ukośnie (skrzyżowanie typu „T" lub „Y"), to środek dolnej krawędzi numeru drogi E-15a—E-15e lub środek odcinka, na który składają się długości dolnych krawędzi numerów dróg E-15a (E-15c, E-15d) i E-16 oraz szerokość odstępu między nimi, powinien znajdować się na przedłużeniu osi linii oznaczającej kierunek wylotu,
b) jeżeli linia oznaczająca kierunek wylotu umieszczona jest na środku tablicy pionowo lub ukośnie (skrzyżowanie czterowylotowe i z ruchem po obwiedni), to środek odcinka wyznaczonego przez długość dolnej krawędzi jednego lub dwóch numerów dróg (E-15a lub E-15b) i długość nazwy miasta kierunkowego oraz odstępów między nimi, zwany inaczej odcinkiem pomiarowym, powinien znajdować się na przedłużeniu osi linii oznaczającej kierunek wjazdu,
c) jeżeli linia oznaczająca kierunek wlotu umieszczona jest na prawej stronie tablicy pionowo lub ukośnie (skrzyżowanie typu „T" lub „Y"), to odcinek pomiarowy należy umieścić tak, aby z lewej strony przecięcia się przedłużenia osi linii oznaczającej kierunek wlotu pozostało od 0,5 do 0,8 długości tego odcinka,
d) jeżeli linia oznaczająca kierunek wylotu ze skrzyżowania skierowana jest w prawo lub w lewo, nazwę miasta kierunkowego umieszcza się zgodnie z zasadą umieszczoną w punkcie 2 lit. a; jeżeli dla kierunku z pierwszeństwem należy podać dwie na-zwy miast kierunkowych, to umieszcza się je jedna pod drugą według zasad określonych w lit. a, b lub c w odniesieniu do nazwy umieszczonej wyżej lub niżej, zależnie od potrzeb wynikających z konieczności estetycznego rozmieszczenia elementów graficznych tablicy;
2) dla kierunku podporządkowanego:
a) jeżeli linia oznaczająca kierunek wylotu umieszczona jest poziomo, to nazwę miasta umieszcza się centralnie w stosunku do osi poziomej (podłużnej) linii oznaczającej kierunek wylotu, tzn. oś pozioma liter dużych i cyfr napisu jest w osi linii oznaczającej kierunek wylotu; jeżeli trzeba podać dwie nazwy miast kierunkowych, to umieszcza się je symetrycznie po obu stronach osi linii oznaczającej kierunek wylotu,
b) jeżeli linia oznaczająca kierunek wylotu skie-rowana jest pionowo lub ukośnie, to nazwy miejscowości umieszcza się tak, aby ich odcinki pomiarowe usytuowane w stosunku do osi tej linii byty zgodne z zasadami określonymi w punkcie 1 lit. a, b i c, z następującymi wyjątkami:
— dla przypadków opisanych w punkcie 1 lit. a, jeżeli droga wylotowa nie ma numeru, odcinek pomiarowy należy umieścić tak, aby z lewej strony przedłużenia osi oznaczającej kierunek wylotu pozostawało od 0,2 do 0,5 długości tego odcinka,
— dla przypadku opisanego w punkcie 1 lit. b (skrzyżowanie czterowlotowe), jeśli osie linii oznaczających kierunki wylotu są położone ukośnie do góry, to odcinki pomiarowe z nazwami miast należy umieścić w stosunku do osi tych linii tak, aby część odcinka pomiarowego od punktu przecięcia się z osią linii (w stronę linii oznaczającej kierunek z pierwszeństwem przejazdu) była nie dłuższa niż 0,2 do 0,5 długości całego tego odcinka,
c) jeżeli osie linii oznaczającej kierunek wylotów skierowane są skośnie w dół, to odcinek po-miarowy wyznacza się na górnej linii wiersza pisma.
Odległość końca linii oznaczającej kierunek wylotu (grotu strzały) od górnej ramki oraz jej początku od dolnej obwódki tablicy nie może być mniejsza niż 2 gr. Odległość pomiędzy numerami krajowymi i mię-dzynarodowymi wynosi 8 cm na tablicach stosowanych na drogach krajowych innych niż autostrady i 16 cm na tablicach stosowanych na autostradach. Miniatury znaków D-7 i D-9 umieszczane obok numerów dróg mają wspólną obwódkę i oddzielone są od siebie tylko linią pionową o szerokości równej grubości tej obwódki. Odległość nazwy miejscowości od numeru drogi wynosi minimum 2 gr, przy czym większa odległość powinna zależeć od ilości miejsca na tablicy na umieszczenie danego odcinka pomiarowego i od optycznego rozmieszczenia wszystkich elementów, ułatwiając jak najlepsze zrozumienie ich przez kierujących pojazdami. Podstawowe zasady rozmieszczania treści na tablicach przeddrogowskazowych pokazane są na rysunkach szczegółowych.
 

6.3.1.3. Stosowanie tablic przeddrogowskazowych

 

Tablice przeddrogowskazowe stosuje się:
a) na drogach krajowych przed skrzyżowaniami z drogami krajowymi i wojewódzkimi,
b) na drogach wojewódzkich o dużym znaczeniu komunikacyjnym, przed skrzyżowaniami z drogami krajowymi i wojewódzkimi,
c) na drogach innych niż wymienione w lit. a i b — przed skrzyżowaniami o ruchu okrężnym lub jeżeli układ dróg na skrzyżowaniu jest skomplikowany i drogowskazy tablicowe nie dają kierującym pojazdami dostatecznej informacji.
 

6.3.1.4. Umieszczanie tablic przeddrogowskazowych

 
Tablice przeddrogowskazowe na drogach ogólno-dostępnych umieszcza się w odległości:
— od 150 m do 300 m przed skrzyżowaniem poza miastami,
— 100 m przed skrzyżowaniem w miastach, a bliżej, jeżeli wymagają tego warunki lokalne i umieszczenie tablicy ułatwi orientację kierującym pojazdami.
W miastach dopuszcza się też umieszczanie tablic przeddrogowskazowych poprzedzających, w odległości większej niż 100 m, podając na nich odległość od skrzyżowania lub pasa wyłączania. Przykłady tablic przeddrogowskazowych umieszczanych na drogach ogólnodostępnych pokazano na rysunkach od 6.3.1.1 do 6.3.1.6 i 6.3.1.10. Tablice przeddrogowskazowe na drogach ekspresowych umieszcza się w odległości 500 m przed początkiem pasa wyłączania na węźle drogowym; odległość tę podaje się w prawym dolnym rogu tablicy.
Przykłady tablic przeddrogowskazowych umiesz-czanych na drodze ekspresowej podano na rysunkach 6.3.1.7 i 6.3.1.11.
Na autostradzie przed początkiem pasa wyłączania umieszcza się dwie tablice przeddrogowskazowe:
— I poprzedzającą w odległości 1500 m,
— II zasadniczą w odległości 500 m, przy czym od-ległości te podaje się w prawym dolnym rogu tablicy.
Na strzałce symbolizującej drogę wyjazdową (łącznicę) na tablicy zasadniczej można umieścić znak uprzedzający o ograniczeniu prędkości, jeżeli odpo-wiadający mu znak znajduje się na tej drodze. Przykłady tablic przeddrogowskazowych umieszczanych na autostradzie oraz na innych drogach przed skrzyżowaniami z autostradą pokazano na rysunkach od 6.3.1.8. do 6.3.1.11.
 

6.3.2. Drogowskazy do miejscowości lub dzielnicy miast

 

6.3.2.1. Zasady ogólne

Drogowskazy od E-2a do E-5 występujące w wielu odmianach stosuje się w celu wskazania kierującym pojazdami kierunku dojazdu do miejscowości lub dzielnic miast.
Różne rodzaje drogowskazów pokazane są na rysunkach od 6.3.2.1 do 6.3.4.11, 6.3.10.1 i 6.5.4.2. Wymiary drogowskazów zależą od liczby i rodzajów napisów, znaków itp. oraz od obowiązującej dla danej drogi wielkości liter. Rozróżnia się następujące rodzaje drogowskazów do miejscowości lub dzielnicy miast:
— drogowskazy tablicowe od E-2a do E-2f,
— drogowskazy E-3 w kształcie strzały do miejscowości wskazujące numer drogi,
— drogowskazy E-4 w kształcie strzały do miejscowości podające do niej odległość,
— drogowskazy E-5 do dzielnicy miasta.

 

Rys. 6.3.2.1. Drogowskaz E-2a
 
Rys. 6.3.2.2. Drogowskaz E-2a z nazwami dwóch miejscowości
 
 
Rys. 6.3.2.3. Drogowskaz E-2a na skrzyżowaniach:
 
a) typu „Y"
 
b) dróg powiatowych
 
Rys. 6.3.2.4. Drogowskaz E-2a wskazujący dojazd do drogi ekspresowej
 
Rys. 6.3.2.5. Drogowskaz E-2c na autostradzie
 
Rys. 6.3.2.6. Drogowskaz E-2e wskazujący dojazd do autostrady
 
Rys. 6.3.2.7. Drogowskaz E-2a zawierający informację lokalną
 

6.3.2.2. Drogowskazy tablicowe

 

W zależności od miejsca zastosowania drogowskazy tablicowe dzielą się na umieszczane:
1) obok jezdni:
— na drogach ogólnodostępnych i ekspresowych (E-2a),
— na autostradach (E-2c) dopuszczane tylko dla dwóch pasów na jezdni głównej,
— na drogach ogólnodostępnych i ekspresowych, przed wjazdem na autostradę (E-2e);
2) nad jezdnią:
— na drogach ogólnodostępnych i ekspresowych (E-2b),
— na autostradach (E-2d),
— na drogach ogólnodostępnych i ekspresowych przed wjazdem na autostradę (E-2f).
Drogowskazy E-2a, E-2c i E-2e umieszcza się po prawej stronie jezdni, a drogowskazy E-2b, E-2d i E-2f nad jezdnią, w odległości do 50 m od skrzyżowania. Jeżeli na wlocie zastosowano pas wyłączania, to drogowskaz tablicowy umieszcza się na początku tego pasa.
Drogowskazy tablicowe od E-2a do E-2f stosuje się w celu wskazania na skrzyżowaniu lub bezpośrednio przed nim numerów dróg i kierunków do miejscowości, a także dzielnic miast, obiektów komunikacyjnych, turystycznych, wypoczynkowych itp. Drogowskazy tablicowe E-2a umieszcza się na:
— drogach krajowych przed skrzyżowaniami z innymi drogami krajowymi i z drogami wojewódzkimi oraz powiatowymi i gminnymi, gdy istnieje potrzeba wskazania kierunku do miejscowości,
— drogach wojewódzkich, powiatowych i drogach gminnych, przed skrzyżowaniami z innymi drogami. W miastach na drogach powiatowych i gminnych drogowskaz E-2 umieszcza się tylko w sytuacjach, gdy istnieje konieczność wskazania kierunku do innej miejscowości, a nie można stosować drogowskazu E-4.
Podaje się na nich:
— nazwy miejscowości oraz po ich lewej stronie numery dróg albo numery dróg z miniaturami znaków D-7 lub D-9, jeżeli wynika to z zasad określonych w punkcie 6.3.7,
— informację lokalną, tj. nazwy miejscowości, dojazdy do centrum, dzielnic, ulic itp. oraz napis „Tranzyt" według zasad omówionych w punkcie 6.5,
— strzałki wskazujące kierunek dróg na skrzyżowaniu, skierowane pod kątem odpowiadającym rzeczywistemu przebiegowi tych dróg.
Strzałki skierowane na wprost, w lewo i skośnie w lewo umieszcza się po lewej stronie nazwy miejscowości; strzałki skierowane w prawo lub skośnie w prawo umieszcza się po prawej stronie. Kierunki powinny być umieszczone, licząc od góry do dołu, w kolejności przeciwnej do ruchu wskazówek zegara, począwszy od kierunku na wprost.
Jeżeli przy strzałce wskazującej kierunek podano więcej niż jedną nazwę miejscowości, to nazwy odnoszące się do poszczególnych kierunków należy oddzielić białymi poziomymi liniami o szerokości równej szerokości obwódki tablicy (rys. 6.3.2.2). Jeżeli nie spowoduje to zwiększenia wymiarów znaku, to numery szlaku drogowego powinny być umieszczane osiowo jeden pod drugim. Na drogowskazie E-2a można umieścić najwyżej sześć nazw miejscowości, przy czym dla jednego kierunku:
— na drogach poza miastami dwie lub wyjątkowo trzy nazwy,
— na drogach w miastach wyjątkowo cztery nazwy.
Na drogowskazach stosowanych w miastach, na skrzyżowaniach, na których należy podać informację o większej liczbie kierunków i nazw miejscowości kierunkowych, niż powyżej określono, umieszcza się wspólnie dla tych kierunków napis „Tranzyt" uzupełniony numerami dróg, według zasad określonych w punkcie 6.5.2.3. Inne przykłady drogowskazów tablicowych podane są na rysunkach od 6.3.2.3. do 6.3.2.7. Na drogowskazie E-2a umieszczonym na drodze krajowej lub wojewódzkiej na czterowlotowym skrzyżowaniu z drogą powiatową o małym znaczeniu komunikacyjnym lub gminną dopuszcza się stosowanie tylko informacji o miejscowościach po-łożonych przy drodze powiatowej lub gminnej. Na autostradach umieszcza się, a na innych drogach szczególnie w miastach — zaleca się umieszczać, dro-gowskazy nad jezdnią, jeżeli uzasadnia to liczba pasów ruchu w danym kierunku — większa od dwóch, oraz jeżeli taka lokalizacja polepszy widoczność i zapewni lepszą czytelność drogowskazu (rys. 6.3.2.8).
 
 
Rys. 6.3.2.8. Drogowskazy umieszczane nad jezdnią:
 
a) E-2b na drodze ogólnodostępnej
 
b) E-2d na autostradzie
 
c) E-2f wskazujący dojazd do autostrady
 
 
Strzałki na drogowskazach E-2d i E-2f umieszcza się po obydwu stronach nazw miejscowości, jednak dopuszcza się umieszczanie strzałki tylko po prawej stronie nazwy miejscowości, do której droga odgatęzia się.
Na drogowskazach E-2b umieszcza się po jednej strzałce dla każdego kierunku. Poszczególne człony drogowskazów umieszczanych nad jezdnią mogą być różnych wymiarów oraz mogą stykać się ze sobą lub nie. Oś pionowa drogowskazu powinna się pokrywać z osią pionową pasa ruchu (pasów ruchu), którego drogowskaz dotyczy, oś pozioma zaś powinna się pokrywać z osią poziomą konstrukcji wsporczej. Na skrzyżowaniach, przed którymi ze względu na brak miejsca lub z powodu dużej liczby pasów ruchu (trzy lub więcej) nie zastosowano tablic przed-drogowskazowych, można stosować drogowskazy uprzedzające. Ich treść powinna być analogiczna do treści drogowskazu umieszczonego bezpośrednio przed skrzyżowaniem.
 

6.3.2.3. Drogowskaz w kształcie strzały do miejscowości wskazujący numer drogi

 

Znak E-3 „drogowskaz w kształcie strzały do miejscowości wskazujący numer drogi" (rys. 6.3.2.9) stosuje się w celu zapewnienia lepszej informacji o przebiegu drogi lub jako uzupełnienie informacji podanej na drogowskazach tablicowych, szczególnie w obrębie skrzyżowań innych niż o czterech wlotach. Drogowskazy E-3 stosuje się na drogach krajowych i wojewódzkich. W obszarze zabudowanym drogowskazy E-3 można umieszczać na drogach wylotowych z miasta w celu wskazania kierunku do drogi krajowej lub wojewódzkiej.
 
 
Rys. 6.3.2.9. Drogowskaz E-3
 
Na drogowskazie E-3 podaje się informacje według zasad określonych w punkcie 6.3.2.2. Drogowskazy E-3 umieszcza się:
— na odgałęzieniach dróg dwujezdniowych,
— na skrzyżowaniach typu „T" dla potwierdzenia kierunku,
— na wylotach ze skrzyżowań z ruchem okrężnym; umieszcza się je na wylotach w miejscu zapewniającym najlepszą widoczność dla kierującego pojazdem,
— na skrzyżowaniu, gdy nie ma miejsca na umieszczenie przed skrzyżowaniem drogowskazu tablicowego.
Drogowskazy E-3, z wyjątkiem umieszczonych w obrębie skrzyżowania dla potwierdzenia kierunku, umieszcza się po prawej stronie jezdni, w odległości do 50 m od skrzyżowania. Jeżeli na wlocie zastosowano pas wyłączania, to drogowskaz E-3 umieszcza się na początku tego pasa.
Jeżeli na tablicy przeddrogowskazowej lub drogowskazie tablicowym podano dla jednego kierunku dwie nazwy miejscowości kierunkowych, to na drogowskazie E-3 powtarza się te nazwy (rys. 6.3.2.10).
 
Rys. 6.3.2.10. Drogowskaz E-3 z dwiema nazwami miejscowości kierunkowych
 

6.3.2.4. Drogowskaz w kształcie strzały do miejscowości podający do niej odległość

 

Znak E-4 „drogowskaz w kształcie strzały do miejscowości podający do niej odległość" (rys. 6.3.2.11) stosuje się na skrzyżowaniach, na których istnieje ptrzeba wskazania kierunku i odległości do miejscowości leżącej przy drodze powiatowej lub gminnej. Drogowskazy E-4 umieszcza się po prawej stronie jezdni w odległości do 50 m przed wjazdem na drogę, przy której położona jest miejscowość. Na skrzyżowaniu typu „T" dopuszcza się umieszczenie znaku na przedłużeniu osi kończącej się drogi.
 
Rys. 6.3.2.11. Drogowskaz E-4:
 
a) dla kierunku w prawo
 
b) dla kierunku w lewo
 
 
Na drogowskazie E-4 podaje się nazwę miejscowości, do której prowadzi droga. Po prawej stronie nazwy podaje się liczbę kilometrów wskazującą odległość do niej. Zasady podawania odległości określono w punkcie 6.1.
Jeżeli na tablicy przeddrogowskazowej lub drogowskazie tablicowym podano dla jednego kierunku dwie nazwy miejscowości kierunkowych, to na drogowskazie E-3 powtarza się te nazwy (rys. 6.3.2.10).
 
 
 
 

6.3.2.5. Drogowskaz do dzielnicy miasta

 
 
Rys. 6.3.2.12. Znak E-5

 

Znak E-5 „drogowskaz do dzielnicy miasta" (rys. 6.3.2.12) stosuje się w celu wskazania dojazdu do dzielnicy lub ważnego dla podróżnych placu (ulicy) w mieście.
W celu wskazania dojazdu do dzielnicy śródmiejskiej stosuje się drogowskaz E-5a z napisem „Centrum" (rys. 6.3.2.13).
 
Rys. 6.3.2.13. Znak E-5a
 
Napisy dotyczące informacji lokalnej według zasad określonych odpowiednio w punktach 6.3.1.1 i 6.3.2.2 mogą być umieszczane również na tablicach przeddrogowskazowych i drogowskazach tablicowych.
 

6.3.3. Drogowskazy do obiektu komunikacyjnego lub użyteczności publicznej

 

6.3.3.1. Zasady ogólne

 

 

Znaki E-6, E-6a, E-6b i E-6c stosuje się w celu wskazania dojazdu do obiektów komunikacyjnych: lotnisk, dworców lub stacji kolejowych, dworców autobusowych oraz portów. Znaki według analogicznego wzoru jak znak E-6 stosuje się w celu wskazania dojazdu do jednostki policji, pogotowia ratunkowego, urzędów administracji publicznej, zarządów drogi oraz jednostek prowadzących odprawę celną.
Na znaku umieszcza się symbol lub nazwę obiektu, którego dotyczy. Symbole powinny znajdować się przy prostopadłym boku i zwrócone przodem w tę stronę co grot strzały.
Znaki umieszcza się po prawej stronie jezdni w odległości do 50 m od skrzyżowania. Jeżeli na wlocie zastosowano pas wyłączania, to drogowskaz tablicowy umieszcza się na początku tego pasa. Na skrzyżowaniu typu „T" dopuszcza się umieszczanie znaku na przedłużeniu kończącej się drogi.
Znaki umieszcza się przy drodze tranzytowej przechodzącej przez miejscowość lub w jej pobliżu. Jeżeli trasa dojazdowa zmienia kierunek, znaki umieszcza się na tych skrzyżowaniach, na których kierunek dojazdu ulega zmianie.
 
 
 

6.3.3.2. Drogowskaz do lotniska

 
Rys. 6.3.3.1. Znak E-6
 
Znak E-6 „drogowskaz do lotniska" (rys. 6.3.3.1) stosuje się w celu wskazania kierunku do lotniska (portu lotniczego). Na znaku obok symbolu umieszcza się nazwę lotniska. Bezpośrednio przed dojazdem do poszczególnych obiektów portu lotniczego stosuje się odmiany drogowskazu E-6 z napisami wskazującymi rodzaj obiektu, np. krajowy, cargo, odloty, nr terminalu itp.
 

6.3.3.3. Drogowskaz do dworca lub stacji kolejowej

 
Rys. 6.3.3.2. Znak E-6a:
 
a) do dworca kolejowego z napisem PKP
 
b) do stacji kolejowej z symbolem pociągu
 
Znak E-6a „drogowskaz do dworca lub stacji kolejowej" (rys. 6.3.3.2) stosuje się w celu wskazania kierunku do stacji kolejowej lub przystanku kolejowego obsługujących ruch pasażerski. Dopuszcza się zamiast symbolu stosowanie napisu „PKP". Jeżeli znak wskazuje kierunek do stacji obsługujących wyłącznie ruch towarowy, na znaku umieszcza się odpowiedni napis np. „Dworzec towarowy".
 

6.3.3.4. Drogowskaz do dworca autobusowego

 
Rys. 6.3.3.3. Znak E-6b
 
Znak E-6b „drogowskaz do dworca autobusowego" (rys. 6.3.3.3) stosuje się w celu wskazania kierunku do dworca autobusowego. Dopuszcza się stosowanie, zamiast symbolu, napisu z nazwą przedsiębiorstwa (grupy przedsiębiorstw), którego pojazdy odprawiane są na dworcu, np. „PKS".
 

6.3.3.5. Drogowskaz do przystani promowej

 

 


Rys. 6.3.3.4. Znak E-6c
 
Znak E-6c „drogowskaz do przystani promowej" (rys. 6.3.3.4) stosuje się w celu wskazania kierunku do przystani promu morskiego (dworca morskiego) lub promu rzecznego. Na znaku podaje się nazwę miasta (portu), do którego kursują promy morskie, lub nazwę miasta kierunkowego leżącego na drodze w przypadku promu rzecznego. Jeżeli w danej miejscowości lub rejonie znajduje się kilka obiektów tego samego typu, wówczas dopuszcza się umieszczenie na drogowskazie nazwy obiektu.
 

6.3.3.6. Drogowskaz do obiektów użyteczności publicznej

 

 

Rys. 6.3.3.5. Drogowskazy:
 
 
a) do pogotowia ratunkowego
 
 
b) do urzędu administracji publicznej
 
 
c) do punktu odpraw celnych
 
 
d) do centrum handlowego
 
Drogowskazy do obiektów użyteczności publicznej stosuje się w celu wskazania obiektów, w których świadczy się pomoc albo odbywa się obsługa administracyjna lub handlowa. Przykładowe drogowskazy obiektów użyteczności publicznej pokazano na rys. 6.3.3.5.
 

6.3.4. Drogowskazy do obiektów turystycznych lub wypoczynkowych

 

6.3.4.1. Zasady ogólne

 

 

Znaki od E-7 do E-12 i E-12a stosowane są w celu wskazania kierunku do obiektów turystycznych lub wypoczynkowych, takich jak przystań wodna, plaża, muzeum, zabytek kultury, zabytek przyrody, punkt obserwacyjny, szlak rowerowy itp. Napisy, symbole i obrzeże tych znaków są barwy brązowej. Na znakach do obiektu turystycznego można umieszczać także symbole obiektów oznaczonych znakami informacyjnymi. Dopuszcza się także podawanie informacji o dużym obiekcie przemysłowym.
Znaki do obiektu turystycznego umieszcza się po prawej stronie jezdni, w odległości do 50 m od skrzyżowania. Jeżeli na wlocie zastosowano pas wyłączania, to drogowskaz tablicowy umieszcza się na początku tego pasa. Na skrzyżowaniu typu „T" dopuszcza się umieszczanie znaku na przedłużeniu kończącej się drogi.
Znaki umieszcza się przy drodze tranzytowej prze-chodzącej przez miejscowość lub w jej pobliżu. Jeżeli trasa dojazdowa zmienia kierunek, znaki umieszcza się na tych skrzyżowaniach, na których kierunek dojazdu ulega zmianie.
 

6.3.4.2. Drogowskaz do przystani wodnej lub żeglugi

 

 


Rys. 6.3.4.1. Znak E-7
 
Znak E-7 „drogowskaz do przystani wodnej lub żeglugi" (rys. 6.3.4.1) stosuje się w celu wskazania dojazdu do tego obiektu.
Jeżeli w danej miejscowości lub rejonie znajduje się kilka obiektów tego samego typu, wówczas dopuszcza się umieszczenie na drogowskazie nazwy obiektu.
 
Rys. 6.3.4.2. Znak E-7 wskazujący kierunek na wprost
 
Na rysunku 6.3.4.2 pokazano drogowskaz E-7 wskazujący kierunek do przystani — na wprost przez skrzyżowanie.
 

6.3.4.3. Drogowskaz do plaży lub miejsca kąpielowego

 
Znak E-8 „drogowskaz do plaży lub miejsca kąpielowego" (rys. 6.3.4.3) stosuje się w celu wskazania dojazdu do plaży lub miejsca kąpielowego. Stosowanie tego drogowskazu jest analogiczne jak drogowskazu E-7 opisanego w punkcie 6.3.4.2.
 
Rys. 6.3.4.3. Drogowskaz E-8

 

Na znaku E-8 zamiast symbolu plaży może być umieszczany symbol jeźdźca na koniu (rys. 6.3.4.4) wskazujący kierunek do ośrodka jazdy konnej.
 
Rys. 6.3.4.4. Drogowskaz E-8 z symbolem jeźdźca
 

6.3.4.4. Drogowskaz do muzeum

 
Rys. 6.3.4.5. Drogowskaz E-9
 
Znak E-9 „drogowskaz do muzeum" (rys. 6.3.4.5) stosuje się w celu wskazania dojazdu do muzeum. Na drogowskazie umieszcza się nazwę muzeum oraz nazwę miejscowości, jeżeli jest on ustawiony poza granicami administracyjnymi tej miejscowości. Drogowskaz E-9 umieszcza się na wniosek właściwego terytorialnie organu administracji państwowej do spraw kultury. Zasady jego stosowania są takie same jak drogowskazu E-7 (pkt 6.3.4.2).
 

6.3.4.5. Drogowskaz do zabytku jako dobra kultury

 
Rys. 6.3.4.6. Drogowskaz E-10
 
Znak E-10 „drogowskaz do zabytku jako dobra kultury" (rys. 6.3.4.6) stosuje się w celu wskazania dojazdu do obiektu zabytkowego stanowiącego dobro kultury narodowej. Zasady jego stosowania są takie same jak drogowskazu E-7 (pkt 6.3.4.2). Na znaku E-10 zamiast symbolu zamku mogą być umieszczane symbole:
— kościoła (rys. 6.3.4.7), jeżeli znak wskazuje kierunek do zabytkowego obiektu o charakterze sakralnym — kościoła, katedry, bazyliki, cerkwi itp.,
— cmentarza (rys. 6.3.4.8), jeżeli znak wskazuje dojazd do zabytkowego cmentarza lub miejsca martyrologii.
 
Rys. 6.3.4.7. Drogowskaz E-10 z symbolem kościoła
 
Rys. 6.3.4.8. Drogowskaz E-10 z symbolem cmentarza

 

6.3.4.6. Drogowskaz do zabytku przyrody

 
Rys. 6.3.4.9. Drogowskaz E-11
 
Znak E-11 „drogowskaz do zabytku przyrody" (rys. 6.3.4.9) stosuje się w celu wskazania obiektu uznanego za pomnik przyrody i umieszcza na wniosek właściwego terytorialnie Konserwatora Przyrody. Zasady jego stosowania są takie same jak drogowskazu E-7 (pkt 6.3.4.2).
Na znaku E-11 zamiast symbolu drzewa mogą być umieszczane symbole:
— groty (rys. 6.3.4.10), jeżeli znak wskazuje kierunek do groty lub jaskini,
— skaty (rys. 6.3.4.11), jeżeli znak wskazuje dojazd do zabytków przyrody nieożywionej,
— ostoi ptaków (rys. 6.3.4.12), jeżeli znak wskazuje dojazd do rezerwatu (ostoi ptaków).
 
Rys. 6.3.4.10. Drogowskaz E-11 z symbolem groty
 
Rys. 6.3.4.11. Drogowskaz E-11 z symbolem skały
 
Rys. 6.3.4.12. Drogowskaz E-11 z symbolem ostoi ptaków
 

6.3.4.7. Drogowskaz do punktu widokowego

 
Rys. 6.3.4.13. Drogowskaz E-12
 
Znak E-12 „drogowskaz do punktu widokowego" (rys. 6.3.4.13) stosuje się w celu wskazania dojazdu do punktu, z którego istnieje dogodna możliwość obserwacji rejonów o walorach krajobrazowych. Zasady jego stosowania są takie same jak drogowskazu E-7 (pkt 6.3.4.2).
 

6.3.4.8. Drogowskaz do szlaku rowerowego

 


Rys. 6.3.4.14. Drogowskaz E-12a
 
Znak E-12a „drogowskaz do szlaku rowerowego" (rys. 6.3.4.14) stosuje się w celu wskazania dojazdu do miejsca, w którym rozpoczyna się lub przebiega oznakowany szlak turystyczny dla rowerów.
 
Rys. 6.3.4.15. Drogowskaz E-12a do szlaku turystyki pieszej
 
Na znaku E-12a zamiast symbolu roweru może być umieszczany symbol trasy pieszej (rys. 6.3.4.15) wskazujący kierunek do rozpoczynającego się lub przebiegającego w pobliżu szlaku turystyki pieszej.
 

6.3.4.9. Drogowskazy z symbolami znaków kategorii D

 
W celu wskazania dojazdu do znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu obiektów oznaczonych znakami D-18 i od D-21 do D-34 można symbole tych znaków umieszczać na białym tle drogowskazów podających informację lokalną. W przypadku znaku D-18 umieszcza się jego miniaturę.

 

Rys. 6.3.4.16. Drogowskaz z symbolem znaku D-30
 
 
Na rysunku 6.3.4.16 pokazano przykład umieszczenia symbolu znaku D-30 na drogowskazie wskazującym kierunek w prawo, a na rysunku 6.3.4.17 — miniatury znaku D-18, na drogowskazie wskazującym kierunek na wprost.
 
 
Rys. 6.3.4.17. Drogowskaz ze znakiem D-18
 
 
 

6.3.4.10. Drogowskaz do obiektu przemysłowego

 

 



Rys. 6.3.4.18. Drogowskaz do obiektu przemysłowego
 
Drogowskaz do obiektu przemysłowego (rys. 6.3.4.18) stosuje się w celu wskazania właściwej drogi dojazdowej na teren dużego obiektu przemysłowego (np. huta, fabryka, kopalnia, stocznia) zajmującego rozległy teren.
Zasady jego stosowania są takie same jak drogowskazu E-7 (pkt 6.3.4.2).
 

6.3.5. Tablica kierunkowa

 

 

 

Znak E-13 „tablica kierunkowa" (rys. 6.3.5.1) stosuje się w celu potwierdzenia kierunku drogi i podania odległości do miejscowości na niej wymienionych.
 
Rys. 6.3.5.1. Znak E-13
Na tablicy E-13 (rys. 6.3.5.1) podaje się:
— w górnym wierszu — nazwę miejscowości leżącej przed miejscowością kierunkową, siedziby gminy lub powiatu, lub o znaczeniu turystycznym lub położonej na skrzyżowaniu z drogą krajową lub wojewódzką,
— w dolnym wierszu — nazwę miejscowości kierunkowej,
— wyrażone w kilometrach odległości od wymienionych miejscowości.
Jeżeli przed miejscowością kierunkową nie ma innej miejscowości, to stosuje się tablicę E-13 podającą tylko nazwę tej miejscowości. Tablice kierunkowe stosuje się poza obszarem zabudowanym na drogach krajowych, jeżeli nie zastosowano tablicy szlaku drogowego (znaki E-14 lub E-14a), wojewódzkich i powiatowych. Tablice E-13 umieszcza się:
— w odległości 50-100 m za znakiem E-18a,
— za skrzyżowaniem z drogą krajową, wojewódzką lub powiatową o dużym znaczeniu komunikacyjnym,
— pośrodku odcinka, na którego krańcach są umieszczone tablice kierunkowe lub tablice szlaku drogowego, jeżeli długość tego odcinka przekracza 20 km.
 

6.3.6. Tablica szlaku drogowego

 

6.3.6.1. Zasady ogólne

 
Znak E-14 „tablica szlaku drogowego" (rys. 6.3.6.1) stosuje się w celu potwierdzenia przebiegu drogi krajowej, podania jej numeru (numerów), głównych miejscowości leżących na danym szlaku i odległości do nich.
Dopuszcza się także stosowanie znaków szlaku drogowego na drogach wojewódzkich o dużym znaczeniu komunikacyjnym.
 
Rys. 6.3.6.1. Tablica E-14
 
Rys. 6.3.6.2. Tablica E-14 z nazwami dwóch miejscowości kierunkowych
 
Wymiar tablicy E-14 zależy od liczby podawanych informacji oraz wielkości liter i cyfr ustalonych dla danego rodzaju drogi.
Znak E-14a „tablica szlaku drogowego na autostradzie" (rys. 6.3.6.3) stosuje się w celu wskazania miejscowości leżących wzdłuż autostrady.
 

6.3.6.2. Zasady rozmieszczania informacji na tablicy szlaku drogowego

W górnej części tablicy umieszcza się znak z numerem drogi krajowej oraz znak z numerem szlaku międzynarodowego, jeżeli droga ma również taki numer. Znak (znaki) z numerem drogi umieszcza się centralnie w stosunku do osi pionowej tablicy. Zasadniczą treść tablicy E-14 stanowi wykaz głównych miejscowości leżących na danym szlaku oraz, wyrażone w kilometrach, odległości do nich. Liczba miejscowości powinna być tak dobrana, aby liczba wierszy podających ich nazwy nie przekraczała czterech na drogach ogólnodostępnych i ekspresowych, a trzech — na autostradach. Jeżeli na tablicy szlaku drogowego miejscowość podawana jest tylko dlatego, że leży w niej skrzyżowanie z inną drogą krajową, po prawej stronie nazwy miejscowości zaleca się umieszczanie numeru krzyżującej się drogi.
Jeżeli na tablicy szlaku drogowego podawana jest nazwa przejścia granicznego, to po jej prawej stronie umieszcza się znak „PL" i znak wyróżniający państwo, do którego prowadzi przejście, przyjęty do oznaczania pojazdów uczestniczących w ruchu międzynarodowym.
 

6.3.6.3. Nazwy miejscowości na tablicy szlaku drogowego

 
Dobór nazw miejscowości ustala się po szczegółowej analizie ich znaczenia komunikacyjnego i gospodarczego.
Na tablicach szlaku drogowego podaje się:
— w wierszu górnym — nazwę najbliższej miejscowości stanowiącej siedzibę gminy lub powiatu, miejscowości o znaczeniu turystycznym, miejscowości na skrzyżowaniu z drogą krajową lub wojewódzką lub nazwę miejscowości kierunkowej,
— w wierszu dolnym — nazwę przejścia granicznego, jeżeli szlak prowadzi za granicę, lub nazwę miasta sąsiedniego państwa na odcinku drogi przed przejściem granicznym albo nazwę miasta kierunkowego,
— w wierszach pośrednich — nazwy miast o znaczeniu administracyjnym, turystycznym lub komunikacyjnym, w tym nazwę kierunkowego, jeżeli nie jest podawane w wierszu dolnym lub górnym.
Dopuszcza się umieszczenie na tablicy szlaku drogowego nazwy miejscowości znajdującej się przy innej drodze. Z lewej strony nazwy miejscowości umieszcza się numer drogi, przy której jest położona. Na odcinkach dróg o wspólnym przebiegu w górnej części tablicy szlaku drogowego umieszcza się informacje o drodze o numerze niższym — numer drogi i nazwy dwóch miejscowości, najbliższej i kierunkowej, a poniżej oddzielone białą linią analogiczne informacje o drodze i numerze wyższym.
 

6.3.6.4. Umieszczanie tablic szlaku drogowego

Tablice szlaku drogowego umieszcza się na drogach krajowych:
— przy wylotach z miast siedzib powiatu oraz innych, o ważnym znaczeniu gospodarczym lub turystycznym,
— za skrzyżowaniami (węzłami) z innymi drogami krajowymi oraz wojewódzkimi o dużym znaczeniu komunikacyjnym, w następujących miejscach:
a) około 100 m za wyjazdem z miejscowości,
b) około 200 m za skrzyżowaniem na drogach ogólnodostępnych,
c) 250 m za końcem pasa włączania na drogach ekspresowych,
d) 300 m za końcem pasa włączania przy głównej jezdni autostrady.
Tablicę szlaku drogowego E-14a umieszczaną na autostradzie pokazano na rysunku 6.3.6.3.
 
Rys. 6.3.6.3. Tablica E-14a

6.3.7. Znaki z numerem drogi

 

6.3.7.1. Zasady ogólne

 
Znaki z numerem drogi stosuje się samodzielnie lub umieszcza się na znakach kierunku w celu wskazania dróg krajowych lub wojewódzkich. Numerów dróg pozostałych kategorii nie umieszcza się na znakach drogowych.
 

6.3.7.2. Znak z numerem drogi krajowej

 
Znak E-15a "numer drogi krajowej" o tle barwy czerwonej z białą ramką tarczy znaku i napisie barwy białej (rys. 6.3.7.1) stosuje się w celu wskazania przebiegu drogi krajowej oznaczonej numerem wskazanym na znaku lub wjazdu na tę drogę.
Na drogach oznaczonych tym znakiem dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku osi pojedynczej nieprzekraczającym 10 t i odpowiednio większym nacisku osi wielokrotnej z wyjątkiem odcinków, na których nie dopuszcza się ruchu pojazdów o nacisku osi powyżej 8 t, zgodnie z przepisami określającymi sieć dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach, chyba że znak B-19 określa inny dopuszczalny nacisk osi pojazdu.
 
Rys. 6.3.7.1. Znak E-15a:
a) z numerem jednocyfrowym
b) z numerem dwucyfrowym
 

6.3.7.3. Znak z numerem drogi wojewódzkiej

 
Znak E-15b (rys. 6.3.7.2) stosuje się w celu wskazania przebiegu drogi wojewódzkiej lub wjazdu na tę drogę. Na drogach oznaczonych tym znakiem dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku osi pojedynczej nieprzekraczającym 8 t.
Rys. 6.3.7.2. Znak E-15b
 
 
 
Rys. 6.3.7.3. Znak E-15e
 
 
Znak E-15e "numer drogi wojewódzkiej o zwiększonym do 10 t dopuszczalnym nacisku osi pojazdu" (rys. 6.3.7.3) stosuje się w celu wskazania przebiegu drogi lub wjazdu na drogę wojewódzką, na której dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku osi pojedynczej nieprzekraczającym 10 t.

6.3.7.4. Znak z numerem autostrady

Rys. 6.3.7.4. Znak E-15c
 
Znak E-15c "numer autostrady" (rys. 6.3.7.4) stosuje się w celu wskazania przebiegu autostrady lub wjazdu na nią. Na znakach kierunku wskazujących kierunek do autostrady po lewej stronie umieszcza się znak D-9 (rys. 6.3.7.5).
Jeżeli istnieje konieczność wskazania dojazdu do autostrady na drogach od niej oddalonych, dopuszcza się stosowanie drogowskazu w kształcie strzały ze znakiem D-9, numerem autostrady i odległością do jej najbliższego węzła (rys. 6.3.7.6).
 
Rys. 6.3.7.5. Znak E-15c z miniaturą znaku D-9
Rys. 6.3.7.6. Drogowskaz w kształcie strzały do autostrady
 

6.3.7.5. Znak z numerem drogi ekspresowej

Znak E-15d "numer drogi ekspresowej" (rys. 6.3.7.7) stosuje się w celu wskazania przebiegu drogi ekspresowej lub wjazdu na nią. Na znakach kierunku wskazujących kierunek do drogi ekspresowej, po lewej stronie znaku E-15d umieszcza się znak D-7 (rys. 6.3.7.8).
 
Rys. 6.3.7.7. Znak E-15d
 
Rys. 6.3.7.8. Znak E-15d z miniaturą znaku D-7
 

6.3.7.6. Znak szlaku drogowego z numerem drogi międzynarodowej

Rys. 6.3.7.9. Znak E-16
 
Znak E-16 "numer szlaku międzynarodowego" (rys. 6.3.7.9) stosuje się w celu poinformowania kierujących pojazdami, że droga krajowa jest także drogą międzynarodową.
Znaki E-16 stosuje się na wszystkich drogach międzynarodowych. Numery oznaczające te drogi powinny występować zawsze jako uzupełnienie numerów dróg krajowych bądź na samodzielnych znakach umieszczanych pod znakiem szlaku drogi krajowej (rys. 6.3.7.10), bądź jako numery (miniatury) stosowane na innych znakach kierunku, jak pokazano na rysunkach: 6.3.1.2, 6.3.1.4, 6.3.2.3 lit. a, 6.3.2.8 lit. b, 6.3.2.10, 6.3.6.2 i 6.3.6.3.
 
Rys. 6.3.7.10. Znak E-16 jako uzupełnienie znaku E-15a
 
Znaki E-16 umieszcza się na tablicach przeddrogowskazowych i drogowskazach tablicowych:
-   na początku i końcu drogi oznaczonej numerem drogi międzynarodowej,
-   przed i za skrzyżowaniem, na którym droga krajowa będąca drogą międzynarodową krzyżuje się z inną drogą krajową.
 

6.3.7.7. Stosowanie znaków z numerem drogi

 
Znaki z numerami dróg stosuje się na znakach kierunku na skrzyżowaniach dróg krajowych i wojewódzkich pomiędzy sobą. Zaleca się ich stosowanie także na skrzyżowaniach z innymi drogami. Znaki te jako samodzielne należy stosować możliwie często, gdyż w istotny sposób ułatwiają kierującym orientację, potwierdzając obrany kierunek jazdy, szczególnie w miejscach, w których mogą powstać wątpliwości co do przebiegu drogi.
 

6.3.7.8. Umieszczanie znaków z numerem drogi

 
 
Numery dróg umieszcza się:
a)   samodzielnie, w odległości do 50 m:
-   za skrzyżowaniem, bez względu na rodzaj obszaru, dla potwierdzenia kierunku, a szczególnie jeżeli szlak zmienia kierunek na skrzyżowaniu oraz w przypadkach, gdy układ skrzyżowania może stwarzać wątpliwości co do przebiegu szlaku,
-   przed skrzyżowaniami w obszarze zabudowanym, jeżeli zmiana przebiegu szlaku nie jest sygnalizowana tablicami przeddrogowskazowymi oraz drogowskazami tablicowymi,
b)   na tablicach przeddrogowskazowych, drogowskazach tablicowych i drogowskazach w kształcie strzały do miejscowości wskazujących numer drogi oraz na tablicach szlaku drogowego - jako jeden z elementów treści tych tablic.
Wysokość znaków E-15a i E-15b stosowanych samodzielnie wynosi 300 mm.
Jeżeli istnieje potrzeba wskazania przebiegu drogi na skrzyżowaniu, to obok numeru drogi umieszcza się strzałkę kierunkową. Przykłady odmian znaków ze strzałkami przedstawiono na rys. od 6.3.7.11 do 6.3.7.13.
Rys. 6.3.7.11. Znak E-15a z numerem drogi krajowej ze strzałką:
 
 
 
a) skierowaną w lewo
 
b) skierowaną skośnie w lewo
 
Rys. 6.3.7.12. Znak E-15b ze strzatką skierowaną w prawo
 
Rys. 6.3.7.13. Znak E-15a z numerem drogi wojewódzkiej ze strzatką skierowaną na wprost

6.3.7.9.   Tabliczka T-34

 
Rys. 6.3.7.14. Tabliczka T-34
 
 
Tabliczka T-34 wskazująca pobór opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną posiada tło barwy pomarańczowej z białą ramką tarczy tabliczki i symbol urządzenia instalowanego w pojeździe samochodowym na potrzeby systemu poboru opłat barwy czarnej. Lico tabliczki powinno być wykonane z folii odblaskowej typu 2.
Tabliczkę T-34 (rys. 6.3.7.14) umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a, występującym samodzielnie.

6.3.8. Miejscowość

Znak E-17a „miejscowość" (rys. 6.3.8.1) stosowany jest w celu wskazania kierującym, że wjeżdżają do określonej znakiem miejscowości. Znak E-17a ma wysokość 530 mm, a długość podstawy zależy od długości nazwy miejscowości i powinna wynosić co najmniej 1000 mm. Znak E-17a umieszcza się przed pierwszymi zabudowaniami miejscowości.
 
Rys. 6.3.8.1. Znak E-17a
 
Jeżeli pierwsze zabudowania lub skrzyżowanie znajdują się w pobliżu granicy administracyjnej miejscowości, znak E-17a należy umieścić na tej granicy. W przypadku miejscowości, której zabudowania są znacznie oddalone od granicy administracyjnej miejscowości, znak E-17a umieszcza się w odległości 50—100 m przed pierwszymi zabudowaniami.
Jeżeli granica pomiędzy miejscowościami przechodzi wzdłuż drogi, to znak wskazujący miejscowość położoną po lewej stronie drogi umieszcza się po lewej stronie drogi.
Jeżeli granica miejscowości pokrywa się z granicą obszaru zabudowanego i znak E-17a umieszcza się razem ze znakiem D-42, wówczas znak D-42 umieszcza się pod znakiem E-17a.
 

6.3.9. Koniec miejscowości

 
Rys. 6.3.9.1. Znak E-18a
 
Znak E-18a „koniec miejscowości" (rys. 6.3.9.1) stosuje się w celu wskazania wyjazdu z miejscowości. Znak E-18a umieszcza się w tym samym przekroju drogi co znak E-17a.
Na jezdniach dwukierunkowych dopuszcza się umieszczanie znaku E-18a po lewej stronie drogi na odwrocie tablicy E-17a.
W przypadku gdy obszary zabudowy dwóch miejscowości położone przy jezdni jednokierunkowej łączą się ze sobą, znak E-17a umieszcza się nad znakiem E-18a.
 

6.3.10. Obwodnica

Znak E-19a „obwodnica" (rys. 6.3.10.1) stosuje się w celu wskazania kierunku do obwodnicy miasta. Znaki umieszcza się na drogach doprowadzających ruch do obwodnicy klasy GP, G lub Z.
 
Rys. 6.3.10.1. Znak E-19a
 

6.3.11. Tablica węzła drogowego na autostradzie

 
Rys. 6.3.11.1. Znak E-20
 
„Tablica węzła drogowego na autostradzie" E-20 (rys. 6.3.11.1) stosowana jest w celu uprzedzenia kierujących pojazdami o zbliżaniu się do wyjazdu z autostrady. W górnej części tablicy należy podać numer wyjazdu z autostrady, w dolnej części — odległość do tego wyjazdu. Tablicę umieszcza się w odległości 3000 m przed początkiem pasa wyłączania.

 


Rys. 6.3.11.2. Znak E-20 z symbolem i nazwą węzta
 
Dopuszcza się zamiast numeru wyjazdu umieszczanie na znaku E-20 symbolu i nazwy węzta (rys. 6.3.11.2.).
Znak E-20 z nazwą węzta można stosować także na drogach ekspresowych, wówczas tto znaku ma barwę zieloną.
 

6.3.12. Dzielnica lub osiedle

 
Rys. 6.3.12.1. Tablica E-21
 
Znak E-21 „dzielnica (osiedle)" (rys. 6.3.12.1) stosowany jest, w razie potrzeby, w miastach w celu lepszej orientacji kierujących pojazdami.
 

6.3.13. Znaki samochodowych szlaków turystycznych

 
Do oznakowania samochodowych szlaków turystycznych oraz obiektów turystycznych występujących na danym terenie stosuje się znaki:
— E-22a „samochodowy szlak turystyczny",
— E-22b „obiekt na samochodowym szlaku turystycznym",
— E-22c „informacja o obiektach turystycznych". Projekty znaków samochodowych szlaków turystycznych opiniuje kapituła właściwej organizacji turystycznej.
 

6.3.13.1. Samochodowy szlak turystyczny

 

Rys. 6.3.13.1. Znak E-22a
 
 
 
Znak E-22a „samochodowy szlak turystyczny" (rys. 6.3.13.1) stosuje się w celu wskazania początku samochodowego szlaku turystycznego oraz jego kontynuacji na skrzyżowaniach. Na znaku umieszcza się nazwę szlaku, jego symbol oraz strzałkę wskazującą kierunek szlaku.
 
 
 
Znaki umieszcza się na początku samochodowego szlaku turystycznego oraz na skrzyżowaniach dla wskazania kierunku szlaku.
 

6.3.13.2. Obiekt na samochodowym szlaku turystycznym

 
 
Rys. 6.3.13.2. Znak E-22b
 
 
Znak E-22b „obiekt na samochodowym szlaku turystycznym" (rys. 6.3.13.2) stosuje się w celu wskazania kierunku do obiektu położonego przy samochodowym szlaku turystycznym. Na znaku umieszcza się symbol obiektu turystycznego, jego nazwę, symbol szlaku turystycznego oraz strzałkę wskazująca kierunek do obiektu. Stosownie do rodzaju obiektu turystycznego na znaku E-22b umieszcza się jeden z symboli określonych w pkt 6.3.4. Znak umieszcza się w odległości do 50 m przed skrzyżowaniem, na którym następuje zjazd do obiektu. Jeżeli trasa dojazdowa do obiektu zmienia kierunek, znaki umieszcza się dodatkowo na tych skrzyżowaniach, na których kierunek dojazdu ulega zmianie.
 
 
Rys. 6.3.13.3. Znak E-22b wskazujący szczególną atrakcję turystyczną
 
 
Znak E-22b wg rys. 6.3.13.3 stosuje się w celu wskazania szczególnej atrakcji turystycznej znajdującej się na szlaku. Na znaku umieszcza się sylwetkę wskazywanego obiektu turystycznego — zamku, pałacu itp. Znak może być umieszczony na początku szlaku turystycznego.
 

 

6.3.13.3. Informacja o obiektach turystycznych

 
 
Rys. 6.3.13.4. Znak E-22c
 
 
Znak E-22c „informacja o obiektach turystycznych" (rys. 6.3.13.3) stosuje się w celu wskazania obszaru (miasta), na którym znajduje się szereg godnych uwagi obiektów turystycznych. Na znaku umieszcza się nazwę obszaru (miasta), na którym występują atrakcje turystyczne oraz ich symbole. Znaki umieszcza się przy drogach wjazdowych do obszaru.
 

6.4. Oznakowanie drogowskazowe poza miastami

 

6.4.1. Zasady ogólne

 

Oznakowanie drogowskazowe skrzyżowań poza miastami spełnia istotną rolę informacyjną dla uczestników ruchu, umożliwiając szybką orientację co do przebiegu drogi, a tym samym podnosi sprawność ruchu oraz optymalizuje długość i czas podróży. Funkcje poszczególnych znaków kierunku podane zostały w punktach 6.1. i 6.3, w których określono dane dotyczące między innymi drogowskazów oraz różnice w zakresie stosowania ich na drogach mających różne funkcje. Znaki kierunku należy umieszczać zgodnie z zasadami określonymi w punktach 6.1 i 6.3 oraz w tabeli 6.1 do użycia pomocniczego.
 

6.4.2. Stosowanie znaków kierunku na skrzyżowa-niach poza miastami

 

6.4.2.1. Oznakowanie jezdni głównej autostrady w obrębie węzła

 
Do oznakowania jezdni głównej autostrady w obrębie węzła stosuje się następujące znaki oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu (rys. 6.4.2.1):
— E-20 umieszczany 3000 m przed początkiem pasa wyłączania; jeżeli ze względu na niewielkie odcinki międzywęzłowe odległość umieszczania znaku nie może być zachowana, umieszcza się go w odległości 50—100 m za tablicą szlaku drogowego poprzedniego węzła; znaku można nie stosować, jeżeli odległość jego umieszczenia od początku pasa wyłączania byłaby mniejsza niż 2000 m,
— E-1a I umieszczany w odległości 1500 m przed początkiem pasa wyłączania,
— E-1a II umieszczany w odległości 500 m przed początkiem pasa wyłączania,
— F-14a, F-14b, F-14c „tablice wskaźnikowe na au-tostradzie" umieszczane w odległości 300, 200 i 100 m przed początkiem pasa wyłączania,
— E-2d — jako zasada lub E-2c umieszczane w tym miejscu wyjazdu, w którym szerokość pasa wyłączania wynosi 1,0 m,
— U-4 umieszczana za wyjazdem na wysepce od-dzielającej jezdnię główną od łącznicy w miejscu, w którym wysepka ma szerokość co najmniej 1,6 m,
— E-5 lub E-6 umieszczane za wyjazdem na wysepce, gdy do jednego miasta prowadzi kilka wyjazdów,
— A-6d „wlot drogi jednokierunkowej z prawej strony" umieszczany przed każdym wjazdem na autostradę w odległości 150—300 m. Jeżeli odległość ta jest mniejsza od 150 m — pod znakiem umieszcza się tabliczkę T-1,
— E-14a umieszczany za wjazdem na autostradę w odległości 300 m od końca pasa włączania.
Na autostradach o trzech lub więcej pasach ruchu dopuszcza się, zwłaszcza przy blisko położonych węzłach, zastosowanie zamiast tablic przeddro- gowskazowych dodatkowego drogowskazu E-2c w odległości 1000 m przed początkiem pasa wyłączania.
 

6.4.2.2. Oznakowanie jezdni głównej drogi ekspresowej w obrębie węzła

 
Do oznakowania jezdni głównej drogi ekspresowej w obrębie węzła stosuje się następujące znaki i urządzenia bezpieczeństwa ruchu (rys. 6.4.2.2):
— E-1 lub E-lb umieszczane w odległości 500 m przed początkiem pasa wyłączania,
— E-2a (E-2e) lub E-2b (E-2f) umieszczane w miejscu, w którym pas wyłączania ma szerokość 1 m,
— U-4 umieszczana za wyjazdem na wysepce od-dzielającej jezdnię główną od łącznicy w miejscu, w którym wysepka ma szerokość co najmniej 1,6 m,
— E-5 lub E-6 umieszczane za wyjazdem na wysepce, gdy do jednego miasta prowadzi kilka wyjazdów,
— A-6d umieszczany przed każdym wjazdem na drogę ekspresową w odległości 150—300 m. Jeżeli odległość ta jest mniejsza od 150 m, pod znakiem umieszcza się tabliczkę T-1,
— E-14 umieszczany za wjazdem na drogę ekspresową w odległości 250 m od końca pasa włączania.
 

6.4.2.3. Skrzyżowania dróg ogólnodostępnych

 
Do oznakowania skrzyżowań dróg ogólnodostępnych pomiędzy sobą należy stosować znaki kierunku E, zgodnie z zasadami podanymi w tabeli 6.1.
Przykłady oznakowania tych skrzyżowań przedstawiono na rysunkach od 6.4.2.3 do 6.4.2.14.

 Tabela 6.1

Rys. 6.4.2.2. Oznakowanie jezdni głównej drogi ekspresowej w obrębie węzła
Rys. 6.4.2.1. Oznakowanie pionowe jezdni głównej autostrady w obrębie węzła

 

Rys. 6.4.2.3. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania dróg krajowych

Rys. 6.4.2.4. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania drogi krajowej z drogi wojewódzkiej o dużym znaczeniu komunikacyjnym

 

Rys. 6.4.2.5. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania dróg wojewódzkich o dużym znaczeniu komunikacyjnym

 

Rys. 6.4.2.6. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania drogi krajowej z drogi wojewódzkiej o małym znaczeniu komunikacyjnym

Rys. 6.4.2.7. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania drogi krajowej z drogi powiatowej o dużym znaczeniu komunikacyjnym

Rys. 6.4.2.8. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania dróg wojewódzkich o małym znaczeniu komunikacyjnym

Rys. 6.4.2.9. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania drogi krajowej z drogi powiatowej o małym znaczeniu komunikacyjnym lub z drogą gminną

 

Rys. 6.4.2.10. Oznakowanie znakami kierunku skrzy¿owania drogi powiatowej o dużym znaczeniu komunikacyjnym z inną drogą powiatową

Rys. 6.4.2.11. Oznakowanie znakami kierunku skrzy¿owania drogi powiatowej o dużym znaczeniu komunikacyjnym z drogą gminną

 

Rys. 6.4.2.12. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania typu innego niż „T”, dróg powiatowych o małym znaczeniukomunikacyjnym lub dróg gminnych

Rys. 6.4.2.13. Oznakowanie znakami kierunku skrzyżowania typu „T” dróg wojewódzkich o małym znaczeniu komunikacyjnym lub dróg gminnych

 

 

6.5. Oznakowanie drogowskazowe w miastach

 

6.5.1. Zasady ogólne


Oznakowanie drogowskazowe w miastach pełni bardzo ważną rolę w funkcjonowaniu systemu
komunikacyjnego, przepustowości dróg oraz bezpiecznym korzystaniu z dróg przez uczestników ruchu. Zespół zastosowanych w tym celu znaków kierunku
powinien być tak dobrany, aby kierowca nie znający miasta mógł przejechać przez nie, korzystając tylko z ustawionych znaków i podanych na nich informacji. Przy ustalaniu treści znaków kierunku należy stosować następujący tryb postępowania:
a) ustalenie sieci dróg układu podstawowego,
b) określenie połączeń pomiędzy poszczególnymi miejscowościami (kierunkami),
c) określenie obiektów charakterystycznych wymagających zastosowania informacji lokalnej,
d) ustalenie dróg dojazdowych do obiektów charakterystycznych,
e) po nałożeniu i powiązaniu ze sobą wszystkich połączeń na sić dróg, sprawdzenie prawidłowości tychpołączeń,
f) wybranie informacji do zastosowania na znakach kierunku na poszczególnych skrzyżowaniach dróg (nazwy miejscowości, numery dróg, informacja lokalna).
Obowiązywać powinna przy tym taka sama zasada doboru dróg i treści, aby z każdej miejscowości (kierunku) do każdej innej miejscowoœci ruch był prowadzony tylko jedną trasą. Wyjątek stanowić może prowadzenie do tej samej miejscowości innej drogi, którą wyznaczono objazd dla niektórych rodzajów pojazdów, np. tranzyt TIR, samochody ciężarowe o określonej masie itp.

Oznakowanie drogowskazowe stosuje się na podstawowym układzie komunikacyjnym (rys. 6.5.1.1.), który tworzą drogi krajowe (z wyłączeniem autostrad) i wojewódzkie, stanowiące:
– drogi przelotowe i docelowe,
– obwodnice,
– drogi wyjazdowe.

 

Rys. 6.5.1.1. Schemat podstawowego układu komunikacyjnego miasta

 

 

 

 

 

 

 

 

mapy

linki

kontakt