Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Drogi Publiczne - 1.1.Warunki techniczne umieszczania znaków drogowych

zalecenia  

   

mapy  

   

wzory pism  

   

Po godzinach  

   

reklama  

   
   
   

1. 1. warunki techniczne umieszczania znaków drogowych

 

1. Warunki techniczne umieszczania znaków drogowych

 


1.1. Przepisy ogólne

 

Przepisy zalacznika stosuje sie do znaków drogowych pionowych umieszczanych na drogach twardych.
Na drogach gruntowych stosuje sie:
— znaki kierunku i miejscowosci (drogowskazy, znaki miejscowosci),
— inne znaki w sytuacjach, gdy jest to niezbedne dla bezpieczenstwa ruchu drogowego (oznakowanie przejazdów kolejowych, czesciowe lub calkowite zamkniecia drogi).
Zalacznik okresla dla znaków i tabliczek:
— wielkosc, wymiar i widocznosc znaków,
— barwy i odblaskowosc,
— liternictwo i stosowane napisy,
— zasady doboru typu folii na lica znaków w zaleznosci od lokalizacji znaku,
— zasady umieszczania znaków na drodze,
— wzory barwne,
— konstrukcje znaków.
Uzyte w zalaczniku okreslenia oznaczaja:
a) kategoria znaków — znaki odpowiadajace podzialowi literowemu od A do W, zawartemu w rozporzadzeniu w sprawie znaków i sygnalów drogowych, np. kategoria B — znaki zakazu,
b) grupa znaków — nalezy rozumiec znaki nalezace do grupy wielkosci okreslonej w zalaczniku, np. grupa znaków wielkich,
c) odmiana znaku:
— mutacje znaków o analogicznej tresci, np. odmiany znaku F-8 „objazd w zwiazku z zamknieciem drogi", F-9 „znak prowadzacy na drodze objazdowej", F-21 „ruch skierowany na sasiednia jezdnie", F-22 „ograniczenia na pasie ruchu",
— modulowe odmiany znaków kategorii F, w zaleznosci od liczby pasów ruchu,
— te same znaki, których znaczenie precyzuja symbole lub napisy umieszczone na nich lub pod nimi, np. odmiany znaku B-35 „zakaz postoju" z róznymi napisami.
 
 

1.2. Wielkosci, wymiary i widocznosc znaków

 

 

1.2.1. Wielkosci i wymiary

Stosuje sie piec grup wielkosci znaków: ostrzegawczych, zakazu, nakazu, informacyjnych oraz kierunku i miejscowosci, a mianowicie:
a) znaki wielkie (W)
— na autostradach, umieszczane przy jezdniach glównych,
b) znaki duze (D):
— na drogach ekspresowych, umieszczane przy jezdniach glównych,
— na drogach dwujezdniowych poza obszarem zabudowanym,
— na drogach dwujezdniowych w obszarze za-budowanym, na których dopuszczalna predkosc jest wieksza niz 60 km/h,
c) znaki srednie (S):
— na lacznicach autostrad i dróg ekspresowych,
— na jednojezdniowych drogach krajowych i wojewódzkich,
— na drogach powiatowych, z wyjatkiem drogowskazów tablicowych,
d) znaki male (M):
— na drogach gminnych,
— drogowskazy tablicowe na drogach powiatowych,
e) znaki mini (Ml):
— na slupkach przeszkodowych i tablicach kierujacych,
— na drogach w obszarze zabudowanym, gdy warunki drogowe nie pozwalaja na stosowanie znaków wiekszych lub zastosowanie wiekszych znaków pogorszyloby warunki widocznosci pieszych na przejsciu dla pieszych,
— na waskich uliczkach zabytkowych miast. Przy oznakowaniu robót prowadzonych w pasie drogowym stosuje sie znaki o jedna grupe wielkosci wyzsza niz stosowane na danym odcinku drogi (z wyjatkiem robót prowadzonych w pasie drogowym autostrad, gdzie stosuje sie znaki wielkie). Znaki A-7, B-20 powinny miec taka sama grupe wielkosci jak znaki na drodze z pierwszenstwem przejazdu, jednak nie mniejsza niz znaki srednie. Znaki nakazu C-9, C-10, C-11 umieszczane w miejscach przejsc dla pieszych, w zaleznosci od warunków widocznosci, moga byc stosowane w grupach wielkosci nizszych niz obowiazujace na danej drodze.
Jezeli w opisach szczególowych wymiary znaków lub tabliczek nie sa podane w zaleznosci od grupy wielkosci znaków, wówczas ten znak wystepuje tylko w jednej wielkosci, przedstawionej na danym rysunku.
W zaleznosci od wielkosci znaków podstawowe wymiary dla znaków kategorii A, B, C i D podane sa w tabeli 1.1. Wielkosci te nie dotycza znaków w zwiazku z zabezpieczeniem miejsca wypadku drogowego
 
Tabela 1.1. Podstawowe wymiary znaków kategorii A, B, C i D (wymiary podano w mm)
 
Grupy znaków Symbol
Kategorie znaków

A

Ostrzegawcze

B

Nakazu

C

Zakazu


D

Informacyjne

dlugosc
boku
srednica dlugosc
podstawy
wysokosc
n=(0, 1, 2)
wielkie W 1200 1000 1200 1200+300n
duze D 1050 900 900 900+225n
srednie  S 900 800 600 600+150n
male M 750 600 600 600+150n
mini MI 600 400 400 400+100n

Odstepstwa od podanych w tabeli 1.1 wymiarów zostaly okreslone w szczególowych opisach znaków. Wymiary znaków kategorii E zaleza od przyjetej wysokosci pisma, rodzaju i wielkosci symboli oraz dlugosci i liczby nazw miejscowosci na nich umieszczanych, zgodnie z zasadami podanymi w opisach szczególowych. Wymiary znaków kategorii F, G i tabliczek T oraz szczególowe wymiary wszystkich znaków podane sa w opisach szczególowych.

 

1.2.2. Widoczność znaków

Dla zapewnienia widocznosci znaku z odleglosci pozwalajacej kierujacemu pojazdem jego spostrzezenie, odczytanie i prawidlowa reakcje, do wykonania lic znaków nalezy stosowac materialy odblaskowe. Typy materialów odblaskowych do stosowania w zaleznosci od miejsca ich lokalizacji i klasy drogi przedstawiono w tabeli 1.2.

 

 
Tabela 1.2. Typy folii odblaskowej uzytej na lica znaków w zaleznosci od lokalizacji znaku drogowego — wymagania minimalne
Usytuowanie znaku
drogi krajowe
drogi wojewódzkie dwogi powiatowe i gminne
autostrady 
i drogi ekspresowe
drogi dwujezdniowe drogi
jednojezdniowe miedzynarodowe
inne drogi jednojezdniowe
obok jezdni 2 2 2 1(*) 1(*) 1(*)
nad jezdnia pryzmatyczna 2 2

 

 
(*) W przypadku znaków A-7, B-2, B-20, D-6, D-6a, D-6b obowiazuje stosowanie folii odblaskowych typu 2. Dla znaków szlaków rowerowych oraz znaków dla kierujacych pojazdami wojskowymi dopuszcza sie stosowanie folii odblaskowych typu 1 na wszystkich drogach

Do wykonywania lic znaków stosowanych do oznakowania robót prowadzonych w pasie drogowym stosuje sie folie odblaskowa typu 2 lub folie pryzmatyczna. Do wykonywania lic znaków umieszczanych nad jezdnia na autostradach i drogach ekspresowych stosuje sie folie pryzmatyczna. Zaleca sie stosowanie folii pryzmatycznej do wykonywania lic tablic przeddrogowskazowych i drogowskazów umieszczanych obok jezdni na autostradach i drogach ekspresowych oraz znaków umieszczanych nad jezdnia na drogach krajowych i wojewódzkich. Odwrotna strona tarczy znaku i tabliczki, jezeli nie jest wykorzystana do umieszczenia znaku dla jadacych z przeciwnego kierunku, powinna miec barwe szara. Na odwrotnej stronie tarczy znaku nalezy umiescic informacje zawierajace dane identyfikujace producenta znaku, typ folii odblaskowej uzytej do wykonania lica znaku, miesiac i rok produkcji znaku. Dopuszcza sie stosowanie folii pryzmatycznej od- blaskowo-fluorescencyjnej zólto-zielonej lub pomaranczowej do wykonania lic znaków odblaskowych: A-10, A-14, A-17 i A-30 oraz tabliczki T-27 zlokalizowanych w miejscach szczególnie niebezpiecznych badz o duzej wypadkowosci. Dopuszcza sie wykonywanie lic znaków D-6, D-6a i D-6b na tle folii pryzmatycznej odblaskowo-fluorescencyjnej zólto-zielonej lub pomaranczowej.

 
 
 

1.3. Barwa i odblaskowosc znaków

 

1.3.1. Barwa

Lica znaków drogowych powinny spelniac wymagania fotometryczne i kolorymetryczne w zakresie odblaskowosci i barwy. Wartosci wspólrzednych chromatycznosci (x,y) wyznaczajacych punkty narozne pól tolerancji barwnych dla poszczególnych typów folii odblaskowych i nieodblaskowych oraz powlok kryjacych wraz z wartosciami wspólczynników luminancji ß dla znaków nowych zostaly podane w tabelach 1.3 i 1.4.

Tabela 1.3. Minimalne wartosci wspólczynnika luminancji oraz wartosci wspólrzednych chromatycznosci (x, y) punktów naroznych pól tolerancji barw dla folii odblaskowych typu 1 i 2

Barwa lica znaku Wspólrzedne  punktów naroznych Minimalne wartosci
wpólczynnika luminancji ß
Biala x 1 2 3 4 folia typu 1 folia typu 2
x 0,355  0,305 0,285 0,335
 
0,35 
0,27
y 0,355 0,305 0,325 0,375
Zólta x 0,545  0,487 0,427 0,465
0,27
 
 
0,16
y 0,454 0,423 0,483 0,534
Czerwona x 0,735 0,674 0,569 0,655 0,05 0,03
y 0,265 0,236 0,341 0,345
Zielona x 0,007 0,248 0,177 0,026 0,04 0,03
y 0,703 0,409

0,362

0,399
Niebieska x 0,078 0,150 0,210 0,137 0,01 0,01
y 0,171 0,220 0,160 0,038
Pomaranczowa x 0,610 0,535 0,506 0,570
0,15

0,14
y 0,390 0,375 0,404 0,429
Brazowa x 0,455 0,523 0,479 0,558
0,03

0,03
y 0,397 0,429 0,373 0,394
Szara x 0,350 0,300 0,285 0,335
0,12

0,12
y 0,360 0,310 0,325 0,375

Uwaga: Pomiary przeprowadzone sferycznym spektrokolorytmetrem w geometrii pomiaru 45°/0° dla 2° obserwatora, przy zastosowaniu standardowego, polichromatycznego zródla swiatla CIE D65 (zdefiniowanego w publikacji CIE nr 15.2-1986).

Tabela 1.4. Wartosci wspólrzednych chromatycznosci (x, y) punktów naroznych pól tolerancji barw i wspólczynnika luminancji ß dla powlok kryjacych

Barwa lica znaku Wspólrzedne chromatycznosci
punktów naroznych pól tolerancji barw
Wartosci wspólczynnika luminancji ß
1 2 3 4 min. max.
Szara  x
0,305
0,350 0,340

0,295

0,08 0,10
y 0,315 0,360 0,370 0,325
Biala x 0,300 0,385 0,345 0,360 - <0,02
y 0,270 0,335 0,395 0,310

 

Tabela 1.5. Minimalne wartosci gestosci powierzchniowej wspólczynnika odblasku R' w [cd/lx/m2] dla lic znaków wykonanych z folii odblaskowej typu 1 mierzone dla standardowego zródla swiatla CIE typu A

Kat obserwacji 
a
Kat oswietlenia
ß1 (ß2 = 0)
 
 
Barwa lica znaku
biala zólta czerwona zielona niebieska brazowa pomaranczowa
0,2°
70
50 14,5 9 4 1,0 25
30° 30 22 6 3,5 1,7 0,3 7
40° 10 7 2 1,5 0,5 0,1 2,2
0,33° 50 35 10 7 2 0,6 20
30° 24 16 4 3 1 0,2 4,5
40° 9 6 1,8 1,2 0,4 - 2,2
5,3 0,8 0,8 0,6 0,2 - 1,2
30° 2,5 1,5 0,4 0,3 0,1 - 0,6
40° 1,5 1 0,3 0,2 - - 0,4

 

Tabela 1.6. Minimalne wartosci gestosci powierzchniowej wspólczynnika odblasku R' w [cd/lx/m2] dla lic znaków wykonanych z folii odblaskowej typu 2 mierzone dla standardowego zródla swiatla CIE typu A

Kat obserwacji a
Kat oswietlenia
ß1 (ß2 = 0)
Barwa lica znaku
biala zólta czerwona zielona niebieska brazowa pomaranczowa
0,2°
250
170 45 45 20 12 100
30° 150 100 25 25 11 8,5 60
40° 110 70 15 12 8 5 29
0,33° 180 122 25 21 14 8,5 65
30° 100 67 14 12 8 5 40
40° 95 64 12 11 7 3 20
5 3 0,8 0,6 0,2 0,2 1,5
30° 2,5 1,5 0,4 0,3 0,1 0,2 0,9
40° 1,5 1 0,3 0,3 - - 0,8

 

Tabela 1.7. Minimalne wartosci gestosci powierzchniowej wspólczynnika odblasku R` w [cd/lx/m2] dla lic odblaskowych znaków uzywanych w calym okresie ich gwarantowanej trwalosci 

Barwa lica znaku Typ odbaskowosci/ wartosc R`
Kat obserwacji a =0,20°
Kat oswietlenia ß1= 5°(ß2=0°)
Kat obrotu e = 0 0
typ 1 typ 2
do 3 lat do 7 lat do 5 lat do 10 lat
Biala 40 25 144 126
Zólta 28 17 97 84
Czerwona 8 5 20 17
Zielona 5,6 3 16 15
Niebieska 1,6 1 11 10
Pomaranczowa 16 10 52 45
Brazowa 0,4 0,3 6 5
Szara 24 15 72 63

 

 

1.3.2. Odblaskowosc znaków

 

Minimalne wartosci gestosci powierzchniowej wspólczynnika odblasku dla folii odblaskowych typu 1 i 2 naniesionych na lica znaków nowych zostaly okreslone w tabelach 1.5 i 1.6. Dla folii pryzmatycznych obowiazuja wymagania jak dla folii typu 2.
Szczególowe wymagania techniczne dla poszczególnych rodzajów folii sa okreslone w aprobatach technicznych.
Folie odblaskowe wszystkich typów uzyte do wykonania lic znaków powinny spelniac odpowiednio wymagania podane w tabelach 1.3, 1.5 i 1.6, a powloki kryjace powinny spelniac odpowiednio wymagania okreslone w tabeli 1.4. W zaleznosci od typu folii odblaskowej uzytej do wykonania lica znaku wymagane wspólczynniki odblasku R' dla znaków uzywanych w calym okresie ich gwarantowanej trwalosci zostaly okreslone w tabeli 1.7.

 

 

 

1.4. Liternictwo znaków drogowych pionowych

 

1.4.1. Zasady ogólne

Wszelkie napisy na znakach, tabliczkach do znaków oraz na tablicach umieszczonych dla potrzeb ruchu drogowego wykonuje sie literami i cyframi odpowiadajacymi wzorom podanym w punkcie 1.4.3, z wyjatkiem napisów umieszczonych na licach znaków kierunku i miejscowosci wykonanych z folii pryzmatycznych, w grupie wielkosci „wielkie", a w szczególnosci tablic E-1a I, E-1a II, E-2c, E-2d, E-14a i E-20, zlokalizowanych na autostradzie. Dla lic wyzej wymienionych znaków wykonanych z folii pryzmatycznych nalezy zastosowac nizej wymienione korekty wymiarów podanych w tabelach 1.8 i 1.10 oraz w punkcie 1.4.3:

a) dla bialych liter i cyfr o wysokosci 420 mm nalezy przyjac odstep miedzy literami i cyframi:
o =1,5 gr + 0,2 (1,5 gr) = 1,8 gr = 126 mm zamiast 105 mm,
b) dla bialych liter i cyfr o wysokosci 348 mm nalezy przyjac odstep miedzy literami i cyframi:
o =1,5 gr + 0,2 (1,5 gr) = 1,8 gr = 104,4 mm zamiast 87 mm,
c) dla niebieskich liter i cyfr o wysokosci 348 mm, umieszczanych na bialym tle, nalezy przyjac:
— grubosc elementów
gr = 1/6 d + 0,15 (1/6 d) = 66,7 mm zamiast 58 mm,
— odstep pomiedzy literami
o =1,5 gr + 0,2 (1,5 gr) = 1,8 gr = 104,4 mm zamiast 87 mm. Napisy sporzadza sie malymi literami. Do rozpo-czynania napisów i nazw miejscowosci stosuje sie duze litery, z wyjatkami podanymi na wzorach znaków, których dotycza. Przy nazwach dlugich lub zlozonych dopuszcza sie stosowanie skrótów, np. Ostrów Wlkp. zamiast Ostrów Wielkopolski. Cyfry wykonuje sie w wysokosci liter duzych, z wyjatkami okreslonymi w opisach szczególowych. Odstepy miedzy literami w wyrazie oraz pomiedzy cyframi sa odmierzane na linii odmierzania odstepów.
Podstawowa jednostka w systemie jest grubosc elementów liter i cyfr oznaczona jako jednostka grubosci „gr".
Wszystkie inne elementy liter i cyfr oraz zestawionych z nich wyrazów i napisów podawane sa w jednostkach grubosci „gr" w sposób nastepujacy:
— wysokosc liter duzych i cyfr d = 6 gr,
— zasadnicza wysokosc liter malych m = 4 gr,
— wysokosc wiersza pisma w = 8 gr,
— minimalna odleglosc miedzy wierszami, tzw. interlinia i = 2 gr,
— wysokosc pasa pisma p = w + i = 10 gr.
 
 

1.4.2. Zasady tworzenia napisów

 
Litery i cyfry o odpowiedniej konstrukcji maja swoje stale „punkty odmierzania odstepów" polozone na „linii odmierzania odstepów". Linia ta przebiega na wysokosci 1 gr = 1/6 wysokosci liter duzych „d". Odstep miedzyliterowy i miedzy cyframi zawarty miedzy punktami odmierzania odstepów wynosi „o" = 1,5 gr. Jednak dla napisów wykonywanych z folii odblaskowej pryzmatycznej za odstep miedzyliterowy i miedzy cyframi nalezy przyjac „o" = 1,8 gr. Odstep miedzywyrazowy wynosi h = 3 o = 4,5 gr. Minimalny odstep miedzy wyrazem a liczba kilometrów wynosi x = min. 3 o = 4,5 gr. Niektóre litery i cyfry maja linie korekcyjne, które sa oznaczone na ich rysunkach konstrukcyjnych przez „k".

 

Wykaz liter i cyfr z liniami korekcyjnymi przestawiono na rys. 1.4.2.
Zestawienie szerokosci liter, cyfr, znaków specjalnych i odstepów podano w tabeli 1.10 lit. a—d. Dzialanie systemu jest jednakowo sprawne przy kazdej wielkosci liter tego samego typu ze wzgledu na proporcjonalnosc powiekszenia. Zestawienie wielkosci liter uzywanych do wykonywania napisów podane jest w tabeli 1.8. Grupy wielkosci liter i cyfr stosowanych na znakach kierunku i miejscowosci podano w tabeli 1.9, a dla pozostalych kategorii znaków w opisach szczególowych. Przykladowe obliczenia dlugosci napisu „Lacko" przedstawiono w tabeli 1.10 lit. e. Dlugosc napisu o wysokosci 210 mm (gr = 35 mm) wynosi: 21,99 x 35 = 769,65 mm -77 cm (bez odstepów od obwódki).
Odstep poziomy miedzy napisem a obwódka powinien wynosic co najmniej 2 gr, zas odstep pionowy miedzy pasem pisma a górna obwódka powinien byc nie mniejszy niz wielkosc interlinii dla tego pasa pisma. Dolny pas pisma moze przylegac bezposrednio do dolnej obwódki.
Na znakach i tabliczkach stosuje sie slownictwo okreslone w zalaczniku w opisach szczególowych znaków. Informacje slowne nalezy jednak stosowac w tych przypadkach, w których przekazanie informacji za pomoca symboli okreslonych w zalaczniku jest niedostateczne (moze budzic watpliwosci).
 
 
Tabela 1.8. Wielkosc liter i cyfr stosowanych na znakach (mm)

 

Grupa wielkosci 
liter i cyfr 
Wielkosc liter
duzych i cyfr 
Zasadnicza
wysokosc liter
malych 

Grubosc
liter

Wysokosc
wiersza
pisma 
Wysokosc
interlini 
Wysokosc
pasa

pisma 
d m gr w i p=w+i
I 42 28 7 56 14 70
II 72 48 12 96 24 120
III 102 68 17 136 34 170
IV 132 88 22 176 44 220
V 162 108 27 216 54 270
VI 210 140 35 280 70 350
VII 282 188 47 376 94 470
VIII 384 232 58 464 116 580
IX 420 280 70 560 140 700

 

 

 

Kategorie znaków 

1

 

Grupy wielkosci znaków
wielkie duze srednie male
Grupy wielkosci liter
2 3 4 5
B- znaki zakazu (*)  
VI, V, IV, III 
VI, V, IV, III, II V, IV, III, II IV,III, II, I
D- znaki informacyjne   V, IV, III V, IV, III, II IV, III, II, I IV, III, I
E- tablice przeddrogowskazowe E-1 IX, VIII, VII VII, VI, V, IV VI, V, IV -
E- drogowskazy tablicowe E-2 IX, VIII, VII   VII, VI VI, V IV, III
E- drogowskazy w kształcie strzały E-3 IX, VIII VIII, VII (***)
V, IV
VII, VI (***)
V, IV
-
(****)
VII, VI
(****)
VI, V
E- drogowskazy w kształcie strzały - VI V V V
E- drogowskazy do dzielnic
i obiektów (**)
E-5
E-6
E-19a 
VII VI IV IV
E- tablice kierunkowe E-13 - V V IV
E- tablice szlaków drogowych E-14 VIII, VII VI, V V, IV -
E- znaki z numerami dróg E-15
E-16 
- VIII, VII VI, V V
E- tablice miescowosci E-17a
E-18a 
- V V V
F- znaki uzupelniajace   II, I II, I II, I II, I
T- tabliczkii do znaków   V, IV V, IV IV, III IV, III

 

(*) Nie dotyczy znaków B-33 i B-34.
(**) Nie dotyczy znaków od E-7 do E-12.
(***) Przy dwóch nazwach.
(****) Na drogach krajowych, na skrzyzowaniach z drogami wojewódzkimi.
 
 
Tabela 1.10. Zestawienie szerokości liter, cyfr, znaków specjalnych i odstępów mierzonych między punktami odmierzania:
a) dla liter
Szerokosć lioter w jednostkach `gr`
Litery duże Szerokość Litery duże Szerokość Litery małe Szerokośc Litery małe Szerokość
A 4,34 M 5,85 a 3,75 m 5,50
B 3,78 N 4,75 b 3,75 n 3,50
C 4,00 O 5,00 c 2,87 o 3,75
D 4,50 P 3,00 d 3,75 p 3,75
E 3,00 R 3,87 e 3,40 r 1,50
F 2,50 S 3,50 f 1,50 s 2,00
G 4,80 T 2,00 g 3,75 t 1,75
H 4,50 U 3,50 h 3,50 u 3,25
I 1,00 V 3,00 i 1,00 v 2,50
J 2,37 W 5,50 j 1,00 w 4,50
K 3,75 Y 2,50 k 2,87 y 2,50
L 2,75 Z 3,00 l 1,00 z 2,25
Ł 2,75 - - ł 1,75 - -
b) dla cyfr
Szerokosć cyfr w jednostkach `gr`
Cyfry Szerokość
1 1,50
2 3,25
3 3,50
4 3,25
5 3,75
6 3,50
7 2,25
8 4,00
9 3,25
0 3,40
c) dla znaków specjalnych
Szerokosć znaków specjalnych w jednostkach `gr`
łącznik 2,0
nawias otwarty 0,5
nawias zamknięty 0,5
przecinek 1,0
kropka 1,0
wykrzyknik 1,5
 
 
e) przykład obliczenia długosci napisu "Łącko"
Litera Odstęp Szerokosć między
punktami odmierzania
Ł   2,75
  1 odstęp 1,50
ą   3,75
  1 odstęp 1,50
c   2,87
  1 odstęp 1,50
k   2,87
  1 odstęp 1,50
o   3,75
Razem 21,99
 
 
 
 
 
 
a=1/4 gr
b=1/2 gr
c=3/4 gr
p=110 gr - wysokość pasa pisma
w=8 gr - wyokość wiersza pisma
d - wysokosć liter dużych i cyfr
m - wysokość liter małych
i=2r - minimalna odległość między wierszami. tzw. interlinia
gr=1/6 d - grubość liter i cyfr
o=11/2 gr - odstęp między literami i cyframi, który odmierza sie na lini odmierzania
x=min. 3 o - odstęp między wyrazem a liczbą kilometrów (wielkosć zmienna)
h=41/2 gr - odstęp między wyrazami
k - linia korekcyjna (tylko dla liter i cyfr wskazanych poniżej)
 
Rys. 1.4.1. Sposób zestawienia napisu
 
 
 
 
Rys. 1.4.2. Wykaz liter i cyfr, w których występują linie korekcyjne
 
 

1.5. Umieszczanie znaków

 
 

1.5.1. Zasady ogólne

 
Znaki umieszcza się:
1) po prawej stronie jezdni lub nad jezdnią, jeżeli dotyczą jadących wszystkimi pasami ruchu;
2) nad poszczególnymi pasami ruchu, jeżeli dotyczą jadących tylko tymi pasami ruchu;
3) po lewej stronie jezdni:
a) samodzielnie, jeżeli dopuszczają to przepisy rozporządzenia w sprawie znaków i sygnatów drogowych,
b) jako powtórzenie znaków umieszczonych po prawej stronie na drogach dwujezdniowych, których jezdnie posiadają więcej niż jeden pas ruchu, przy czym jako obowiązkowe dotyczy to znaków kategorii A, B (z wyjątkiem znaków B-35 do B-38), G oraz znaków D-6, D-6a, D-6b,
c) na drodze jednokierunkowej, przy czym jako obowiązkowe dotyczy to znaków D-6, D-6a, D-6b oraz znaków kategorii G;
4) na jezdni, jeżeli droga jest zamknięta dla ruchu lub ruch na niej jest ograniczony;
5) na wysepkach w obrębie skrzyżowań, jeżeli znak nakazu wskazuje obowiązek jazdy w określonym kierunku.
Jeżeli znak po lewej stronie jezdni jest powtórzeniem znaku umieszczonego po prawej stronie, to powinien znajdować się w tym samym przekroju poprzecznym drogi, chyba że warunki lokalne to uniemożliwiają lub przepisy załącznika stanowią inaczej.

 
 

1.5.2. Sposób umieszczania znaków

 
 
Znaki umocowuje się na konstrukcjach wspor- czych, tj. słupkach, ramach, wysięgnikach, konstrukcjach bramowych, wykonanych z materiałów trwałych, z wyjątkiem betonu. Dopuszcza się też do umieszczania znaków wykorzystywanie słupów linii telekomunikacyjnych, latarń, słupów trakcyjnych i masztów sygnalizatorów oraz ścian budynków i elementów konstrukcyjnych obiektów inżynierskich. Słupki konstrukcji wsporczych powinny mieć przekrój kołowy lub eliptyczny. Następny znak powinien być umieszczony za po-przedzającym w odległości co najmniej:
— 50 m na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 90 km/h,
— 20 m na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 60 km/h,
— 10 m na pozostałych drogach.
Jeżeli ze względów lokalnych istnieje konieczność zastosowania dwóch lub trzech znaków na jednym słupku lub wysięgniku, można je umieszczać w układzie pionowym lub poziomym. Dopuszczalne sposoby rozmieszczenia znaków pokazano na rysunkach: 1.5.1—1.5.4.
 
 
Rys. 1.5.1. Sposoby umieszczania dwóch znaków w układzie pionowym
 

Rys. 1.5.2. Spodoby umieszczania dwóch znaków w układzie poziomym
 
 
Rys. 1.5.3. Sposoby umieszczania trzech znaków w układzie pionowym
 
 
 
Rys. 1.5.4. Spodoby umieszczania trzech znaków w układzie poziomym
 
 
 
Tarcze znaków powinny być odchylone w poziomie od linii prostopadłej do osi jezdni. Odchylenie tarczy znaków powinno wynosić około 5° w kierunku jezdni. Jeśli znaki umieszczone są na łukach poziomych, odchylenie tarczy znaku należy skorygować zależnie od wielkości promienia oraz od jego kierunku.
Zasady odchylenia tarczy znaku pokazano na rys. 1.5.5.
 
Rys. 1.5.5. Odchylenie poziome tarczy znaku
a) na odcinku prostym   b) na tuku poziomym w prawo   c) na tuku poziomym w lewo
 
 

1.5.3. Odległość znaków od jezdni oraz wysokość ich umieszczania

 
Znaki na drogach z poboczem należy umieszczać tak, aby odległość znaku od krawędzi korony drogi była nie mniejsza niż 0,5 m (rys. 1.5.6 lit. a). W przypadku gdy warunki terenowe nie pozwalają na umieszczenie znaku poza koroną drogi, znak powinien być umieszczony:
 
Rys. 1.5.6. Odległość znaków od krawędzi jezdni
 
Odległość znaku od jezdni mierzy się w poziomie od krawędzi jezdni (wystający krawężnik drogowy typu miejskiego wlicza się do chodnika) do najbliższego skrajnego punktu tarczy znaku (trójkąta, koła, kwadratu, prostokąta) lub tablicy (rys. 1.5.6). Odległości znaków od krawędzi jezdni pokazane na rys. 1.5.6 powinny być zachowane również w stosunku do znaków, np. nakazu lub drogowskazów w kształcie strzały, które mogą być umieszczane równolegle do krawędzi jezdni. Odległość mierzy się wówczas do powierzchni czołowej znaku lub jego krawędzi w miejscu najbliższym jezdni.
Wysokość umieszczenia znaku powinna być dostosowana do rodzaju drogi (ulicy) oraz konkretnego miejsca na drodze. Jedną z zasadniczych okoliczności, które należy uwzględniać, jest ruch pieszych, dla których znak zbyt nisko ustawiony może stanowić istotną przeszkodę.
Wysokość umieszczania znaków (dolnej krawędzi lub najniżej położonego jej punktu) podano w tabeli 1.11 i pokazano na rysunku 1.5.7. Wysokości te nie dotyczą znaków umieszczanych przez policję w związku z zabezpieczeniem miejsca wypadku drogowego, które mogą być umieszczane w poziomie nawierzchni jezdni.
Jeśli na jednym słupku umieszczone są dwa znaki kategorii A, B, C, D lub F, to dolna krawędź niżej położonego znaku znajduje się na wysokości podanej w tabeli 1.11.
Na ulicach w obszarach zabudowanych przez niżej umieszczony znak rozumieć należy również dodatkowe tabliczki pod znakami.
Dopuszcza się umieszczanie znaków D-1 i A-7 wspólnie z sygnalizatorem (rys. 1.5.7 lit. i). Przy ustalaniu wysokości umieszczenia znaku poza obszarami zabudowanymi oraz w obszarach zabudowanych na drogach niebędących ulicami uwzględnia się dolną krawędź tabliczki znajdującej się pod znakiem. Znaki umieszczane na zaporze lub za zaporą i na tablicach prowadzących nie mogą być umieszczone niżej niż górna krawędź zapory lub tablicy.
Wysokość umieszczenia dużych drogowskazów w kształcie strzały (E-3) powinna być tak dobrana, aby zapewnić jak najlepszą widoczność drogowskazu, nie pogarszając warunków widoczności na skrzyżowaniu.
Rys. 1.5.7. Wysokość umieszczenia znaków:
 
 
Tabela 1.11. Wysokość umieszczania znaków
Kategorie znaków Wysokość umieszczenia znaku [m]
poza obszarami
zabudowanymi
w obszarach
zabudowanych
A - ostrzegawcze
B - zakazu (2)
C - nakazu
D - informacyjne
F - uzupełniające (1)
G - dodatkowe przed przejazdami kolejowymi (4)
min. 2,00
    (min. 1,50) 6)      
min. 2,00 (2,20) 7)
E - tablice przeddrogowskazowe E-1
- drogowskazy tablicowe E-2
- tablice szlaków drogowych E-14
min. 1,00 min. 2,00 (2,20) 7)
(min. 1,00) 9)
E - znaki szlaku drogowego E-15, E-16
-tablice kierunkowe E-13
-tablice miejscowości E-17a, E-18a
-drogowskazy w kształcie strzały - male E-4
-drogowskazy do obiektu E-5÷E-12, E-19a÷E-22
min. 2,00 min. 2,00 (2,20) 7) 
2,50
E - drogowskazy w kształcie strzały - duże min. 0,70 min. 0,70
Znaki umieszczone nad jezdnią (2) min. 5,00 min. 5,00
Znaki umieszczone na lub za urządzeniami
bezpieczeństwa ruchu (2)
0,90-1,20 0,90-1,20

 

1) Z wyjątkiem znaków F-11 (5,00 m) i F-14a, b, c (0,50 m).
2) Z wyjątkiem znaków umieszczonych na elementach konstrukcji obiektów inżynierskich o obniżonej skrajni.
3) Znaki E-4, E-17a, E-18a, E-19a nie występują na autostradach i drogach ekspresowych.
4) Z wyjątkiem znaków G-1 (1,00 m - na ulicach; 0,50 m - na pozostałych drogach).
5) Dla znaków umieszczanych w pasie zieleni poza chodnikiem lub na poboczu.
6) Dla kilku znaków umieszczanych na jednej konstrukcji wsporczej przy braku ruchu pieszego.
7) W przypadku umieszczenia znaku na chodniku.

 

1.6. Znaki o zmiennej treści

 

1.6.1. Zasady ogólne

Znaki o zmiennej treści są uzupełnieniem znaków stałych o niezmiennej treści i formie. Rozróżnia się dwie odmiany znaków o zmiennej treści:

— o rysunku ciągłym,
— w postaci nieciągłej (świetlne).
Znaki o zmiennej treści umieszcza się nad pasami ruchu na konstrukcjach bramowych lub obok jezdni z zachowaniem skrajni dla odpowiedniego rodzaju dróg.
Na tablicach, na których umieszczane są znaki o rysunku ciągłym, zmiana nadawanego znaku może być realizowana poprzez zmianę położenia elementów ruchomych w postaci graniastosłupów o podstawie trójkątnej, płaszczyzny z pasków blaszanych lub taśmy, dzięki czemu nadawać można od trzech do pięciu różnych symboli. Barwy i wymiary tych znaków są identyczne jak dla znaków stałych.
Znaki w postaci nieciągłej (świetlne) charakteryzują się tym, że symbol lub napisy, jakie są na nich przedstawiane, są w postaci punktów świetlnych (żarówek, diod elektroluminescencyjnych lub soczewek światłowodów). Ze względu na możliwości techniczne, widoczność symbolu i potrzeby eksploatacyjne, znaki te nadają sygnały będące
odwrotnością znaków stałych pod względem barwy tła i symbolu lub napisu. Zmiana pokazywanego znaku następuje poprzez wygaszanie bądź zapalanie poszczególnych sekcji elementów świetlnych. W czasie gdy tablica nie nadaje żadnego znaku, nie może być na niej widoczny żaden symbol. W okresie nadawania zamierzonego znaku na tablicy nie mogą pojawiać się żadne inne niezamierzone symbole i kształty.

 

1.6.2. Znaki o rysunku ciągtym

 
Znaki o rysunku ciągtym, których lica wykonane są z folii odblaskowej, nadawane na tablicach o zmiennej treści dzielą się na:
— odblaskowe,
— odblaskowe podświetlane.
W przypadku znaków wykorzystujących jako elementy informacyjne pryzmaty, klapki, pasy lub panele obrotowe, konieczne jest zapewnienie stabilności nadawanego znaku oraz zapobieżenie jego zmianom wskutek działania wiatru lub zaniku zasilania w energię elektryczną.
Konstrukcja tablicy powinna zapewniać ptaskość pola informacyjnego (symboli i tekstu). Znaki odblaskowe i odblaskowe podświetlane powinny być zgodne z odpowiednimi normami w zakresie chromatyczności i współczynnika jaskrawości dziennej; znaki odblaskowe podświetlane muszą dodatkowo zapewnić równomierność luminancji.

 
 

1.6.3. Znaki świetlne o rysunku nieciągłym (nieciągłe)

 

 
 

1.6.3.1. Charakterystyka techniczna

 
 
Znaki świetlne o rysunku nieciągłym — znaki nieciągłe podzielić można na znaki odpowiadające barwą i kształtem odpowiednim znakom statycznym oraz znaki przeznaczone wyłącznie do użytku na tablicach o zmiennej treści. Stosuje się tu pewne uproszczenie formy symbolu oraz zamianę barwy tła z białego (żółtego) na czarny i barwy symboli z czarnego na biały (żółty). Obrzeża znaków zakazu i znaków ostrzegawczych są czerwone; inne znaki mogą występować w barwie niebieskiej w połączeniu z dowolną inną barwą stosowaną na znakach drogowych.
Konstrukcja tablic ze znakami nieciągłymi powinna zapewniać łatwość obsługi, utrudniać dostęp osobom niepowołanym, umożliwiać połączenie rozłą- czalne poprzez odpowiedni interfejs. Znaki powinny zapewniać bierną lub czynną ochronę przed przeciążeniem termicznym oraz przed porażeniem elektrycznym przy zachowaniu wymogów określonych w odpowiedniej normie. Tablice powinny być sprawne w temperaturach od -40 do +40 °C, mieć odporność na penetrację wody i pyłów o stopniu IP54. Materiały użyte do ich wytworzenia powinny zapewniać osiąganie zamierzonych efektów pod względem przeznaczenia, odporności na skręcanie (wraz z elementem zawiesia) i parcie wiatru. Obudowa tablic powinna zapobiegać powstawaniu odbić światła mogących powodować oślepianie uczestników ruchu.
Żywotność tablicy powinna wynosić co najmniej 10 lat; dopuszczalny spadek sprawności znaku w ciągu okresu żywotności nie może być większy niż 25 %. W okresie żywotności obudowa i konstrukcja tablicy nie może nosić śladów korozji ani przedwczesnego zużycia. Okres minimalnej żywotności nie dotyczy materiałów podlegających normalnie szybszemu zużyciu.
Symbole i napisy występujące na znakach aktywnych określa się w odniesieniu do pola równoważnego, które równe jest równoważnej powierzchni elementów czynnych (utworzonej przez linię ciągłą zamkniętą opisaną na elementach świecących się).

 
 

1.6.3.2. Klasy znaków nieciągłych

 
 
Rozróżnia się następujące klasy znaków nieciągłych:
— klasa D1, o kącie rozsyłu strumienia świetlnego w poziomie wynoszącym ± 5°,
— klasa D2, o kącie rozsyłu ±7,5°,
— klasa D3, o kącie rozsyłu ±10°.
Znaki świetlne klasy D1 stosuje się na prostych odcinkach dróg oraz na łukach o promieniu większym lub równym 2500 m. Znaki świetlne klasy D2 stosuje się na łukach o promieniu mniejszym niż 2500 m. Znaki świetlne klasy D3 stosuje się w miejscach, gdzie konieczne jest zapewnienie widoczności znaku z różnych kierunków, np. w rejonie skrzyżowań, na węzłach itp.

 
 

1.6.3.3. Charakterystyka świetlna znaków

 
 
Dla zapewnienia prawidłowego odczytu znaku konieczne jest zapewnienie odpowiedniego stosunku średniej jasności punktu dla wszystkich jednobarwnych punktów znaku do średniej jasności 10% wszystkich punktów znaku w przedziale [0,8 ... 1,2]. Kontrast znaków świetlnych (stosunek gęstości światła znaku do gęstości światła otoczenia) nie może być niższy niż 5:1.
Odstęp między punktami świetlnymi dla piktogramów i napisów nie powinien przekraczać 1/10 wysokości pisma oraz 1/7 w przypadku kształtów i konturów. W zakresie chromatyczności znaki świetlne powinny być zgodne z tabelami 1.12 i 1.13, odpowiadającymi klasom D1 i D2.
 
 
 
 

Tabela 1.12. Chromatyczność znaków świetlnych o klasie D1

Barwa elementów
świetlnych znaku
Współrzędne punktów narożnych
1 2 3 4 5
Czerwony x 0,710 0,700 0,670 0,680  
y 0,290 0,290 0,320 0,320  
Żółty x 0,618 0,440 0,546 0,560  
y 0,382 0,382 0,426 0,440  
Żółty 1) x 0,560 0,440 0,285 0,285 0,490
y 0,440 0,382 0,264 0,332 0,510
Zielony x 0,008 0,284 0,183 0,028  
y 0,720 0,520 0,359 0,385  
Niebieski x 0,090 0,186 0,223 0,148  
y 0,137 0,214 0,167 0,025  
Biały x 0,440 0,285 0,285 0,440  
y 0,382 0,264 0,332 0,432  

1) Stosuje się w przypadku użycia barwy żółtej łącznie z barwą czerwoną na tej samej tarczy znaku.

Tabela 1.13. Chromatyczność znaków świetlnych o klasie D2

Barwa elementów
świetlnych znaku
Współrzędne punktów narożnych
1 2 3 4
Czerwony x 0,735 0,721 0,645 0,665
y 0,265 0,259 0,0335 0,335
Żółty 1) x 0,618 0,612 0,546 0,285
y 0,282 0,382 0,426 0,440
Zielony x 0,313 0,313 0,177 0,026
y 0,682 0,453 0,362 0,399
Niebieski x 0,078 0,196 0,225 0,137
y 0,171 0,250 0,184 0,038
Biały x 0,440 0,285 0,285 0,440
y 0,382 0,264 0,332 0,432

1) Stosuje się w przypadku użycia barwy żółtej łącznie z barwą czerwoną na tej samej tarczy znaku.

 

W przypadku znaków opartych na elementach świetlnych (diody elektroluminescencyjne, ciekłe kryształy, światłowody) konieczne jest zapobieżenie niepożądanej emisji światła. Konieczne jest zapewnienie możliwości dostrajania jaskrawości (luminancji) oświetlenia ze źródła zewnętrznego lub wewnętrznego tablicy o zmiennej treści do warunków otoczenia dla utrzymania odpowiedniego poziomu i współczynnika luminancji. Urządzenia do regulacji powinny znajdować się wewnątrz znaku lub w zewnętrznym urządzeniu (systemie) sterującym tablicą o zmiennej treści.

 

 

1.6.4. Wymiary znaków świetlnych

Rozróżnia się cztery grupy wielkości znaków świetlnych:
— wielkie (A) — stosowane na autostradach i drogach ekspresowych,
— duże (B) — stosowane na drogach dwujezdniowych,
— średnie (C) — stosowane na drogach na obszarze zabudowanym,
— małe (D) — stosowane na drogach jednojez- dniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym.
Podstawowe wymiary dla poszczególnych klas znaków aktywnych oraz wielkości stosowanych symboli podane zostały w tabelach 1.14 i 1.15 oraz na rysunkach 1.6.1 i 1.6.2.
Wszystkie wymiary obejmują pole równoważne. Podane wartości odstępów d są wartościami minimalnymi.
Zaleca się, by szerokość czerwonego obrzeża na znaku okrągłym i trójkątnym była równa szerokości obrzeża symbolu okrągłego lub trójkątnego wewnątrz znaku. Przykłady znaków świetlnych pokazano na rys 1.6.3.
 
Tabela 1.14. Podstawowe wymiary znaków okrągłych (wymiary podano w mm)

Grupa
wielkości

Minimalna
średnica okręgu

Średnica
pola symbolu

Minimalny
odstęp

Szerokość
obrzeża
Minimalna wysokosć liter
wewnątrz 
pola symbolu
Symbol wtórny 
poniżej okręgu 
A 1250 660±60 180 90±10 400 220
B 1050 550±50 150 75±10 300 185
C 850 450±40 123 60±10 200 150
D 650 350±30 96 50±10 100 75

Uwagi: 1. Średnica pola symbolu e = 7 a/13,2. 2. Odstęp d = 0,3 e.

 

 

Tabela 1.15. Podstawowe wymiary znaków trójkątnych (wymiary podano w mm)
Grupa
wielkości
Minimalna
średnica okręgu
a
Średnica
pola symbolu
e
Minimalny
odstęp
d
Szerokość
obrzeża
b
Minimalna wysokosć liter
wewnątrz
pola symbolu
Symbol wtórny
poniżej okręgu
A 1500 640±60 175 90±10 400 220
B 1050 520±50 145 75±10 300 185
C 1000 415±40 145 60±10 200 150
D 700 290±30 80 45±10 100 75

 

Uwaga: Odstęp d = 2,329/(0,3 a).

 

Rys. nr 1.6.1. Przykład znaków okrągłych. Rys. nr 1.6.2. Przykład znaków trójkątnych

 

Rys. 1.6.3. Przykłady znaków świetlnych:

 

1.6.5. Zasady stosowania tablic tekstowych o zmiennej treści

 
Oprócz tablic ze znakami o zmiennej treści stosuje się także tablice tekstowe o zmiennej treści. Tablice te umieszcza się na konstrukcjach bramowych nad pasami ruchu lub obok jezdni w miejscach o dużym prawdopodobieństwie zaistnienia sytuacji wymuszających bieżące przekazywanie kierującym zmiennych informacji tekstowych w czasie rzeczywistym. Wielkość jednej matrycy znaku graficznego wynosi 5 kolumn i 7 rzędów; wymiary tablicy zależą od charakteru drogi, dla której tablice są przeznaczone, i od wielkości znaku. Zaleca się, aby długość i wysokość tablicy były odwrotnie proporcjonalnymi wielokrotnościami wysokości i szerokości matrycy, np. długość — 70, wysokość — 50, przy czym nie trzeba zachowywać niezmienności stosunku długość — wysokość, np. długość — 350, wysokość — 100. Wymiary znaków alfanumerycznych dla poszczególnych grup wielkości znaków, stosowanych zgodnie z punktem 1.6.4, podane zostały w tabeli 1.16. Zasady tworzenia napisów pokazano na rys. 1.6.4. Przykład tablicy tekstowej o zmiennej treści pokazano na rys. 1.6.5. Matryce w stanie biernym nie mogą nadawać żadnego sygnału świetlnego. Podczas nadawania sygnałów świetlnych nie dopuszcza się pojawiania niepożądanych znaków i refleksów świetlnych, mogących zniekształcić lub zafałszować treść przekazywanego komunikatu. Oprócz części zmiennowskazaniowej tablice mogą być wyposażone w napisy stałe, związane np. z ewidencją (nie mogą być one jednak widoczne dla kierujących), oraz napisy tworzące stałą, niezmienną część przekazywanej informacji. Konieczne jest jednak, aby napis ten był równie widoczny jak napis zmienny. Zaleca się jednak, by również niezmienne części informacji przekazywane byty kierującym w postaci świetlnej. Treść komunikatów nadawanych na tablicach tekstowych o zmiennej treści dotyczyć może np. uprzedzenia o zbliżaniu się do miejsca poboru opłat na autostradzie, o opóźnieniach w ruchu spowodowanych zatorami, o możliwości objazdu miejsca nieprzejezdnego, o zaistniałych wypadkach i temu podobnych sytuacjach chwilowych i zmiennych w czasie, dla których nie jest uzasadnione ani możliwe stawianie znaku stałego lub tablicy ze znakiem o zmiennej treści. Zaleca się podawanie czasu ukazania się podawanej informacji.
 

 
Tabela 1.16. Wymiary (mm) znaków alfanumerycznych na tablicach tekstowych o zmiennej treści dla poszczególnych grup wielkości
Grupa 
wielkości
Minimalna
wysokosć
znaku
Minimalna
szerokość
znaku
Minimalny
odstęp
Minimalny
odstęp
między
wyrazami
Minimalna
interlinia
Minimalna
szerokośc
marginesu
a e b c d f
A 400 640±60 175 90±10 400 220
B 320 520±50 145 75±10 300 185
C 240 415±40 145 60±10 200 150
D 160 290±30 80 45±10 100 75

 

Rys. 1.6.4. Metoda określenia marginesu dla zachowania czytelności tekstu na tablicy o zmiennej treści

 

Nie dopuszcza się przekazywania za pośrednictwem tablic tekstowych o zmiennej treści informacji mogących spowodować rozproszenie uwagi kierujących ani też żadnych innych niebędących bezpośrednio związanych z ruchem drogowym i jego bezpieczeństwem.
Kolorystyka napisów ograniczona jest do dwóch barw: czarnej dla tta i białej dla napisów. Nie dopuszcza się stosowania małych liter w nadawanych komunikatach tekstowych

 

 

 

Rys. 1.6.5. Przykładowy układ matryc znakowych na tablicy tekstowej o zmiennej treści

a - wysokość znaku z polem równoważnym (moduł x liczba elementów pionowych)
b - odstęp międzyliterowy (moduł x 2)
c - odstęp międzywyrazowy (moduł x 5)
d - interlinia (moduł x 4)
e - szerokość znaku wraz z polem równoważnym (moduł x liczba elementów poziomych)

Uwagi:
1. Stosunek szerokości znaku alfanumerycznego do jego wysokość e:a = 0,7:1,0.
2. Największa wartość stosunku e:a nie może przekroczyć 1:1.
 
 
Rys. 1.6.6. Przykład tablicy o zmiennej treści umieszczonej nad autostradą

 

   

statystyka strony

Nasza witryne przeglada teraz 11 gości.

   
   
© DROGIPUBLICZNE.EU